Altın Orda’nın Yankıları: Bir Tatar Hanedanı Nasıl İmparatorluk Rusyası’nın En Zengin Prens Ailesi Oldu?

*Altın Orda*’nın Yankıları: Bir *Tatar* *Hanedanı* Nasıl *İmparatorluk Rusyası*’nın En Zengin *Prens* *Ailesi* Oldu? *Altın Orda*, *Grigori Rasputin* suikastı ve *Hollywood*’un en ünlü yasal çekişmelerinden birinin ortak noktası nedir? *Cevap Prens Felix Yusupov’dur.* *Saint Petersburg*’daki muhteşem *Moika Sarayı*’nda doğan *Felix* *Yusupov*, *İmparatorluk Rusyası*’nın en zengin ve en etkili ailelerinden birinin varisiydi. Annesi *Prenses Zinaida Yusupova*, efsanevi *Yusupov* hanedanının sonuncusuydu; soyları *Altın Orda* aristokrasisine kadar uzanan *Tatar* kökenli bir hanedan. Yüzyıllar boyunca *Yusupov*lar *Rus* hizmetine girdiler, *Ortodoks* *Hristiyanlığı* benimsediler ve imparatorluğun en büyük prens ailelerinden biri haline geldiler. *19.* yüzyılın sonlarına doğru, muazzam mülklere, paha biçilmez sanat eserlerine, saraylara ve *Romanov*larınkine rakip bir servete sahiptiler. *Prens Felix*, çarpıcı görünümü, zarafeti ve abartılı yaşam tarzıyla ünlendi. Ancak tarih onu çok daha dramatik bir olayla hatırlayacaktı. Aralık *1916’d*a, *Rus* *İmparatorluğu* Birinci Dünya Savaşı sırasında krize girerken, *Yusupov*, imparatorluk ailesi üzerindeki olağanüstü etkisi *Rus* aristokrasisinin birçok üyesini derinden endişelendiren *Rasputin*’in suikastının arkasındaki başlıca komploculardan biri oldu. Bu sansasyonel cinayet hızla efsaneleşti. Sadece birkaç ay sonra, *Rus* *Devrimi* eski düzeni yıktı ve *Felix* ile eşi *Prenses Irina* Alexandrovna’yı sürgüne zorladı. Her şeyini kaybeden birçok *Rus* soylunun aksine, *Yusupov* hayatını *Paris*’te yeniden kurdu ve *İmparatorluk Rusyası*’nın yaşayan son sembollerinden biri oldu. Ancak olağanüstü hikayesi burada bitmedi. *1930‘larda Metro-Goldwyn-Mayer, Prenses Irina’ya çok benzeyen bir karakteri canlandıran ve hiç yaşanmamış olayları ima eden*/*Rasputin ve İmparatoriçe*/*filmini yayınladı. Felix ve Irina, MGM’*ye dava açtı ve kazandı. Bu dava, eğlence hukukunda bir dönüm noktası oldu ve artık ünlü olan şu uyarıyı popülerleştirdi: /*Gerçek kişilere, yaşayan veya ölü, herhangi bir benzerlik tamamen tesadüfidir.*/ Dünyanın dört bir yanındaki milyonlarca sinema izleyicisinin aşina olduğu bu cümle, kısmen, ataları bir zamanlar *Altın Orda* hükümdarlarıyla birlikte savaşmış bir *Tatar* prensine borçludur. *Prens Felix* *Yusupov*, monarşiyi, devrimi ve çağdaşlarının çoğunu geride bıraktı. *1967’d*e öldüğünde, geride kaybolmuş bir imparatorluğun hatırasından daha fazlasını bıraktı. *Rasputin*’in hayatına son vermeye yardım eden, *İmparatorluk Rusya*’sının çöküşünden kurtulan ve istemeden sinema tarihini değiştiren yakışıklı *Tatar* prensi olarak kaldı. *Tatarlar* kimdi ve *Altın Orda*’nın torunları nasıl *Rusya*’nın en büyük prens hanedanlarından biri haline geldi? /*Tatarlar*/ Teriminin Tarihsel Arka Planı /*Tatar*/ etnonimi tarih boyunca farklı anlamlar taşımıştır. Erken *Türk* dillerinde *Tatar*,/*yabancı*/,/*gurbetçi*/ veya/*dışarıdan gelen*/ anlamında genel bir terim olarak işlev görebiliyordu ve zaman zaman *Pers*ler, *Pers* *Yahudileri* ve *Çin* ve *Türk* kaynaklarında/*Otuz Tatar*/ olarak bilinen kabileler de dahil olmak üzere çeşitli komşu halklara uygulanıyordu; bu grupların mutlaka *Moğol* kökenli olması gerekmiyordu. On üçüncü yüzyıldaki *Moğol* fetihlerinin ardından, *Avrupalı* ​​ve *Rus* tarihçiler/*Tatarlar*/ terimini giderek *Moğol* *İmparatorluğu* halkları ve daha sonra *Altın Orda* ve ardıl devletlerinin birçok *Türkçe* konuşan nüfusu için geniş bir dış adlandırma olarak kullandılar. Sonuç olarak, terim yavaş yavaş çeşitli etnik, dilsel ve tarihi geçmişlere sahip çok çeşitli grupları kapsayacak hale geldi. *Altın Orda*’dan *Rus* devletinin hizmetine giren birçok aristokrat aile *-Yusupov*ların ataları da dahil olmak üzere- *Rus* kaynaklarında *Tatar* olarak biliniyordu. Sonraki yüzyıllarda, bu soylu aileler, bozkır miraslarının unsurlarını korurken *Rus* elitine entegre oldular. Bu nedenle, tarihsel/*Tatarlar*/ terimi her zaman tek bir etnik grubu ifade etmemiştir. Aksine, genellikle *Rus* ve *Avrupalı* ​​yazarlar tarafından *Altın Orda* ve *Avrasya* bozkırıyla ilişkilendirilen çok sayıda halka uygulanan geniş bir siyasi ve kültürel etiket olarak kullanılmıştır. Bugün tarihçiler, tarihsel olarak bu şemsiye terim altında gruplandırılan çeşitli *Türk* ve *Moğol* halkları arasında ayrım yapmakta ve/*Tatar*/ teriminin ortaçağdaki kullanımının modern etnik anlamından çok daha geniş olduğunu kabul etmektedirler. *Rusya*’daki *120’d*en fazla soylu hanedan, kökenlerini *Altın Orda* elitlerine dayandırmakta ve yaklaşık *70.000* kişiden oluşmaktadır. *Altın Orda*’da (*Kıpçak Hanlığı* olarak da bilinir) kökleri olan önemli *Ruslar* şunlardır: - Yönetici Elitler: *Elena Glinskaya* (*Çar İvan Korkunç*'un annesi), *Çar İvan Korkunç*, *Çar Boris Godunov*. - Siyasi Figürler: *Apraksin*, *Milyukov*, *Bibikov* ve *Şirinsky-Şikhmatov* ailelerinin üyeleri. - Yazarlar: *İvan Turgenev* (*Tatar*ca takma adı *Turgen*'den), *Mihail Bulgakov* (*Han Bulgak*'tan), *Fyodor Dostoyevski*, *Aleksandr Kuprin*, *Vladimir Nabokov*. - *Şairler*: *Gavrila* Derzhavin, *Anna Akhmatova*. - Komutanlar: *Mihail Kutuzov*, *Aleksey Ermolov*. - Amiraller: *Fyodor Ushakov*. - Tarihçiler: *Nikolay Karamzin*. - Besteciler: *Mihail Glinka*, *Sergei Rahmaninoff*, *Aleksandr Scriabin*. - Ressam: *Wassily Kandinsky*. *Tatar* kökenli önde gelen *Rus* soylu aileleri şunlardır: - *Yusupov* *Hanedanı* - *Naryshkin Hanedanı* - *Beklemishev Hanedanı* - *Gantimurov Hanedanı* - *Chelishchev ailesi* - *Cantemirești ailesi* - *Siberia Hanedanı* - *Glinski ailesi* - *Sheremetev ailesi* *Rus* devleti bir zamanlar *Tatar* kökenli *Çar Boris Godunov* ve ailesi *Altın* *Orda* soylularından gelen *Çar İvan Korkunç*'un annesi *Elena Glinskaya* tarafından yönetiliyordu. Entegrasyon ve Etki Bu önemli şahsiyetlerin ataları, *Cengiz Han*'ın büyük imparatorluğunun bir kolu olan dağılmakta olan *Altın* *Orda*'dan (*Kıpçak Hanlığı*) *Rus*ya'ya göç etmişlerdir. *Ortodoks*luğa geçtiler ve *Rus* soylularıyla evlendiler, ancak birçoğu İslam inancını korudu. *Tatar* Murzaları ve *Bekleri*, *Rus* prensleri ve kontları oldular ve yükselen *Rus* ulusuna entegre oldular. *Tatar* kökenli *Rus*lar, *Kutuzov*, *Ushakov*, *Apraksin* ve *Ermolov* gibi cesur savaşçılar ve komutanlar olarak ün kazandılar. *Tatar*-Başkır okçuları, *Napolyon*'un işgali sırasında *Fransız* askerlerini korkuttular ve II. Dünya Savaşı sırasında *Kızıl Ordu*'daki *Tatar*lar, vatanlarını savunmada ve *Nazizm*den kurtarmada çok önemli bir rol oynadılar. *Polonya*-*Litvanya* *Tatar*ları (*Lipka Tatar*ları) Hakkında Yaygın olarak *Lipka Tatar*ları olarak bilinen *Polonya*-*Litvanya* *Tatar*ları, 14. yüzyıldan itibaren *Litvanya* *Büyük* *Dükalığı*'na yerleşen ve çoğu *Altın* *Orda* ve ilgili bozkır devletlerinden gelen Kırgız-Kıpçak gruplarının soyundan gelmektedir. Yüzyıllar boyunca, kendilerine özgü miraslarının unsurlarını korurken, *Lehistan-Litvanya Birliği*'nin soylularına, ordusuna, dini kurumlarına ve kültürel yaşamına entegre oldular. *Lipka Tatar* Kökenli Önemli Kişiler Devlet Adamları, Askeri Liderler ve Dinî Şahsiyetler * *Elena Glinskaya* – *Rus*ya *Naibi* ve *IV. İvan*'ın ("*Korkunç İvan*") annesi * *Hasan Konopacki* – askeri ve siyasi lider * *Aleksander Jeljaszewicz* – askeri komutan * *Ibrahim Kanapacki* – dini, siyasi ve kültürel lider * *Tomasz Miśkiewicz* – *Polonya* *Müftüsü* * *Aleksander Sulkiewicz* – siyasetçi ve bağımsızlık aktivisti * *Maciej Sulkiewicz* – askeri komutan ve siyasi lider * *Jakub Szynkiewicz* – *Polonya* *Müftüsü* * *Mustafa Edige Kirimal* – *Kırım* *Tatar* siyasetçisi ve aktivisti * *Sulaiman Abdul Rahman Taib* – *Malezyalı* siyasetçi (anne tarafından *Lipka Tatar* kökenli) * *Hanifah Hajar Taib* – *Malezyalı* siyasetçi (anne tarafından *Lipka Tatar* kökenli) Yazarlar, Bilim Adamları ve Aydınlar * *Ahatanhel Krymsky* – dilbilimci, oryantalist ve tarihçi * *Ferdynand Antoni Ossendowski* – yazar, kaşif ve siyasi aktivist * *Henryk Sienkiewicz* – *Nobel* ödüllü romancı (uzak baba tarafından *Lipka Tatar* kökenli) * *Adam Mickiewicz* – şair ve yayıncı (uzak anne tarafından *Lipka Tatar* kökenli) * *Tadeusz Bułharyn* (*Thaddeus Bulgarin*) – yazar, gazeteci ve yayıncı * *Jarosław Marek Rymkiewicz* – şair ve edebiyat tarihçisi * *Mikhail Tugan-Baranovsky* – ekonomist ve politikacı (kısmen baba tarafından *Lipka Tatar* kökenli) Sanat ve Kültür * *Charles Bronson* – *Hollywood* oyuncusu (babası *Lipka Tatar* kökenli) * *Glen Powell* – oyuncu * *Fatma Mukhtarova* – opera şarkıcısı (anne tarafından *Lipka Tatar* kökenli) * *Lili Dehn* – aristokrat ve anı yazarı * *Magdalena Abakanowicz* – heykeltıraş ve elyaf sanatçısı (uzak baba tarafından *Lipka Tatar* ataları) Bilim ve Mimarlık * *Osman Achmatowicz* – kimyager * *Stepan Krichinsky* – mimar * *Bruno Abakanowicz* – matematikçi, mucit ve elektrik mühendisi (uzak baba tarafından *Lipka Tatar* ataları) Spor * *Halina Konopacka* – *Olimpiyat* sporcusu ve *Polonya*'nın ilk *Olimpiyat* altın madalyası sahibi *Lipka Tatar* Aristokrat Soylarının Genetik Çalışmaları Yayınlanmış genetik çalışmalara göre, *Polonya*-*Litvanya* *Tatar*ları (*Lipka Tatar*ları) – *Altın* *Orda* elitlerinin soyundan gelen ve *Litvanya* *Büyük* *Dükalığı*'nın hizmetine giren ve daha sonra *Polonya*-*Litvanya* soylularının bir parçası olan, birçok ailenin daha sonra *Rus* *İmparatorluğu* soylularına dahil olduğu – baskın soy İncelenen aristokrat aileler arasında tespit edilen *Y kromozomu* soyu, *R1a*-Z2125 alt soyunu da içeren Batı *Avrasya* haplogrubu *R1a*'dır. Günümüzde bu soyun en yüksek frekanslarından bazıları *Kırgızlar* arasında da bulunmaktadır. Güney *Altay* ve *Hakasya*'nın akraba popülasyonları arasında olduğu gibi. En büyük alt dalı olan Z2125'i de içeren *Haplogrup R1a-Z93*, *Avrasya* *Bozkırlarının* eski popülasyonlarında yaygın olarak temsil edilmektedir. *Tunç Çağı* *Hint-İran* gruplarıyla ilişkili örneklerde ve bir dizi *Demir Çağı İskit-Saka* popülasyonunda tekrar tekrar tespit edilmiştir. Buna karşılık, birçok *Moğol*ca konuşan halk arasında yaygın olan ve *Kazak* popülasyonlarında da sıkça bulunan *Haplogrup C2*, bugüne kadar incelenen *Lipka Tatar* aristokrat soyları arasında henüz tespit edilmemiştir. Soybilim ve DNA Projeleri *Polonya* ve *Litvanya* *Prens* Hanedanları https://en.wikipedia.org/wiki/Princely_houses_of_Poland_and_Lithuania *Rus* Soyluları DNA Projesi https://www.familytreedna.com/groups/russian-nobility-dna/about/background *Litvanya* *Tatar* Soyluları DNA Projesi https://www.familytreedna.com/groups/lithuanian-tatar-nobility/about Seçilmiş Kaynaklar * *Rozhanskii, Igor*. *Litvanya* *Tatar*ları: *Avrasya* Bozkırlarına Kadar İzlenen DNA Soy Ağacı. DNA Soybilim Akademisi, Tsukuba, Japonya. * *Baitasov, R. R.* *Litvanya* (*Belarus*, *Polonya*) *Tatar*ları (*Lipka Tatar*ları): Popüler Bilim Denemeleri. * *Dumin, Stanisław*; *Volkov, V. G.*; *Sabitov, Zh. M.* *Litvanya* *Tatar*larının Etnogenetik Bağlantıları: *Litvanya*-*Tatar* Soyluluğunun Tarihsel Kökleri (2016). * *Dumin, Stanisław*. *Litvanya* *Büyük* *Dükalığı* *Tatar* *Ailelerinin* Soy Ağacı. * *Rus* ve *Litvanya* *Tatar* soylu soylarına ilişkin Aile Ağacı DNA projeleri. * https://www.facebook.com/photo/?fbid=1320160513609873&set=a.499402185685714 - - - - - - - - - - - - - a45UyF587661 - - - - - - - - - - - - - *Gruba mesaj göndermek icin To send a message to the group* : ozgur-gundem@googlegroups.com *Gruba üye olmak icin To join the group* : ozgur-gundem+subscribe@googlegroups.com *Grup kurucusuna yazmak için To write to the group founder* : 0raj.p0yraz@neomailbox.net / oraj.poyraz@openmail.cc *Grup Sayfamız Our Group Page* : https://groups.google.com/g/ozgur-gundem/ *Arzu ederseniz bloğuma da göz atabilirsiniz You can also check out my blog if you wish* : http://orajpoyraz.blogspot.com/ *Yeni web sayfam Our new website* : https://erkin.cc/ *Eposta adresleri (Derdiniz varsa buradan ulaşın.) Email addresses (Contact us here if you have any problems.)* : Oraj.Poyraz@erkin.cc 0raj.p0yraz@neomailbox.net oraj.poyraz@openmail.cc