Gideon Levy: Siyonizm Yanlış Yola Sapmadı; Başından Beri Böyle İnşa Edilmişti

Gideon Levy: *Siyonizm Yanlış Yola Sapmadı; Başından Beri Böyle İnşa Edilmişti* Omer Bartov, 21 Nisan’da Boston yakınlarında, yeni kitabı/*"İsrail: Nerede Yanlış Yapıldı?"*/nın tanıtım etkinliğinde. Fotoğraf: Arthur Mansavage Siyonizm, temelinde, Ürdün Nehri ile Akdeniz arasında Yahudi üstünlüğüne duyulan inançtır; ve tıpkı ırksal, ulusal veya dini üstünlüğü savunan diğer tüm ideolojiler gibi, gayrimeşrudur. 23:21 • 6 Mayıs 2026 *IDT* İsrailli ve aynı zamanda anti-Siyonist olmak kolay değildir. Neredeyse imkânsızdır. Bu birliktelik, İsrail’de vatana ihanet, sapkınlık ve her türlü meşruiyetten yoksun bir durum olarak algılanır. Bu durum; Benjamin Netanyahu ve Itamar Ben-Gvir’in karanlık günlerinden çok önce, o/*"iyi, eski"*/ Mapai dönemi İsrail’inden bu yana hep böyle olmuştur. Sovyetler Birliği’nden bu yana, Siyonist İsrail Devleti gibi; her türlü şüpheyi veya inkârı yasaklayan, böylesine dışlayıcı ve yağmacı bir ideolojiye sahip başka bir devlet görülmemiştir. Anti-Siyonist bir sürgün olmak bile kolay değildir; özellikle de Siyonist aristokrasinin bir/*"prensi"*/ için. Omer Bartov; Providence, Rhode Island’daki Brown Üniversitesi’nde ders veren, tanınmış bir İsrailli-Amerikalı tarihçi, soykırım araştırmacısı ve Holokost uzmanıdır. İki yıl süren derinlemesine bir değerlendirme sürecinin ardından Bartov, İsrail’in Gazze Şeridi’nde fiilen bir soykırım gerçekleştirdiği sonucuna varmıştır. Naftali Bennett, Netanyahu’yu yenebilecek mi? İsrail muhalefetinin büyük kumarı... Soykırım nitelemesine ilişkin yaşadığı düşünsel süreci yansıtan iki makaleyi *The New York Times* gazetesinde yayımlayan Bartov, bu yazılarıyla dünya genelinde geniş yankı uyandırmıştır. Yazar ve gazeteci babası Hanoch Bartov tarafından kaleme alınan kitaplardan birinin adı,/*"Ligdol Ulikhtov Be'Eretz Yisrael"*/ (/*"İsrail Topraklarında Büyümek ve Yazmak") şeklindedir. Omer Bartov’un en son kitabı ise "Israel: What Went Wrong?" */("İsrail: Neler Ters Gitti?") başlığını taşıyor; bu eser, tüm bu yolculuğun kısa bir özeti niteliğinde. Kitabın yayımlanması vesilesiyle Haaretz’e bir röportaj veren Bartov, böyle bir itirafın ne denli acı verici ve zorlu olduğunun bilinciyle, anti-Siyonist olmadığını derhal beyan etme gereği duydu. Neden/*"anti"*/ (karşıt) bir tutum içinde olmadığını açıklamak adına,/*"Ben Siyonist bir evde büyüdüm. İsrail’in benim ait olduğum yer olduğu, benim için kendiliğinden menkul bir gerçekti,"*/ dedi. Ancak o bu evi on yıllar önce terk etti; ifadeleri ise, anti-Siyonist olduğunu kabul etme konusundaki endişeleri —ya da belki de duyduğu utanç— hakkında insanı düşünmeye sevk ediyor; zira bu duruş, görünüşe göre hâlâ meşruiyetten yoksun sayılıyor. Mart ayında, işgal altındaki Batı Şeria kenti Beytüllahim yakınlarındaki el-Dheisheh mülteci kampında, İsrail güvenlik güçleri tarafından bir askeri baskın sırasında öldürülen 15 yaşındaki Filistinli gencin annesi, cenaze töreni sırasında oğlunun naaşını taşıyor. Fotoğraf: *AFP*/*HAZEM* *BADER* Bartov; Siyonizmin kaçınılmaz olarak yok olacağını, İsrail’in bu ideoloji altında/*"normal"*/ bir devlet olarak varlığını sürdüremeyeceğini ve eğer Siyonizm Gazze’de bir soykırıma yol açabiliyorsa, artık bir ideoloji olarak geçerliliğini koruyamayacağını savunuyor. Bu ifadelerden daha cesur ve isabetli —ya da daha/*"anti-Siyonist"*/— başka iddialar ortaya koymak oldukça güçtür. Öyleyse, Bartov neden kendisine anti-Siyonist demekte isteksiz davranıyor? Burada büyümüş her Yahudinin yüreğine derinlemesine işlemiş olan telkinin bundan daha iyi bir kanıtı yoktur. Sürgündeki bir İsrailli aydın —hem de eleştirel ve keskin bir aydın—, argümanları kendisinin bir anti-Siyonist olduğunu doğruladığı halde, kendini anti-Siyonist olarak tanımlamaya cüret edemiyor. Bu yasağı kırmak elzemdir. Bir İsraillinin —hatta sürgündeki bir İsraillinin bile— anti-Siyonist olması ve buna rağmen meşruiyetini koruması mümkündür. Siyonizm, diğer tüm ideolojiler gibi, sorgulanabilir bir ideolojidir. Temelinde, Şeria Nehri ile Akdeniz arasında Yahudi üstünlüğüne duyulan inanç yatar; ve tıpkı ırksal, ulusal veya dinsel üstünlüğü savunan diğer tüm ideolojiler gibi, Siyonizm de gayrimeşrudur. Bartov’un yaklaşımı, günümüzde dünya genelinde giderek güçlenen anti-Siyonist akımlardan farklıdır. O; bir zamanlar kendisine ait olan o saf ve masum ülkede bir şeylerin ters gittiğine, ülkenin saf Siyonist ideolojisinde ise bir şeylerin çarpıtıldığına kesinlikle inanmaktadır. Ortada, son derece ahlaklı bir devletin kurulmasına öncülük eden bir ideoloji vardı; derken, ansızın bir şeyler ters gitti. Bu tespit, Bartov’un Siyonizm’e vedasının yarattığı o sancılı ıstırabı belki bir nebze hafifletebilir; ancak bunun hakikatin ta kendisi olduğu şüphelidir. Bartov, nihayetinde dönüp de/*"Bunun eninde sonunda böyle sonuçlanacağını zaten hep biliyorduk,"*/ denilen türden bir tarih anlayışına itibar etmediğini dile getirmektedir. Oysa her şey, en nihayetinde, tam da bu şekilde başlamıştı. Sürecin bu yönde ilerlemesi kaçınılmaz değildi; ancak gidişatın farklı bir hal alabilmesi için bir düzeltme yapılması şarttı—ne var ki, böyle bir düzeltme hiçbir zaman gerçekleşmedi. Omer Bartov İlgili Makaleler İsrail’i eleştiren her Yahudi/*"kendinden nefret eden"*/ biri değildir; bazen sadece haklıdırlar – Gideon Levy Not every Jewish critic of Israel self-hating – sometimes they're just right Gideon Levy <https://www.haaretz.com/opinion/2026-04-12/ty-article-opinion/.premium/not-every-jewish-critic-of-israel-self-hating-sometimes-theyre-just-right/0000019d-7de3-da4e-a5df-7fff23d70000> Holokost hafızası, cellatların devletine karşı durmamızı gerektirir – Dmitry Shumsky Holocaust memory demands we oppose the state of executioners Dmitry Shumsky <https://www.haaretz.com/opinion/2026-04-17/ty-article-opinion/.premium/holocaust-memory-demands-we-oppose-the-state-of-executioners/0000019d-916f-db3b-a3dd-bdffdf400000> "Siyonizm yok olmalı. İsrail ise kalacak": Omer Bartov ile bir söyleşi – Etan Nechin 'Zionism must disappear. Israel will remain': An interview with Omer Bartov Etan Nechin <https://www.haaretz.com/jewish/2026-04-24/ty-article-magazine/.premium/zionism-must-disappear-israel-will-remain-an-interview-with-omer-bartov/0000019d-b4c9-deab-ab9d-bdffc5fe0000> Siyonizm, daha ilk günlerinden itibaren —Yahudileri tarım ve sanayide çalışmaya çağıran ve ilk Siyonist mülksüzleştirme hamlesi sayılan/*"emeğin fethi"*/ günlerinden bu yana— Filistin’de yaşayan yerli halka sırtını dönmüştür. 1929 Arap ayaklanmalarından ve Holokost’tan çok önce, bu hareket yerel halkı mülksüzleştirmeyi ve topraklarından sürmeyi amaçlamıştı. O zaman da böyleydi, şimdi de; Yigal Allon neyse, Bezalel Smotrich de odur. Başlangıç buydu ve bu başlangıç lekelenmişti. Bartov’a göre Siyonizm sonradan başka bir şeye dönüşmedi; o hep böyleydi. Keşke farklı bir şeye dönüşebilseydi. Belki de henüz çok geç değildir. *https://www.haaretz.com/opinion/2026-05-06/ty-article-opinion/.premium/zionism-didnt-go-wrong-it-was-always-built-this-way/0000019d-fe78-df19-af9d-fffb97010000?fromLogin=mailNotValidated* - - - - - - - - - - - - - a45UyF587661 - - - - - - - - - - - - - */Gruba mesaj göndermek icin /* */: /* ozgur-gundem@googlegroups.com */Gruba uye olmak icin /* */: /* ozgur-gundem+subscribe@googlegroups.com */Grup kurucusuna yazmak icin /* */: /* 0raj.p0yraz@neomailbox.net <mailto:0raj.p0yraz@neomailbox.net>  / oraj.poyraz@openmail.cc <mailto:oraj.poyraz@openmail.cc> */Grup Sayfamiz /* */: /* https://groups.google.com/g/ozgur-gundem/ */Arzu ederseniz bloğuma da göz atabilirsiniz /* */: /* http://orajpoyraz.blogspot.com/ Eposta adresleri (Derdiniz varsa buradan ulaşın.) : Oraj.Poyraz@erkin.cc 0raj.p0yraz@neomailbox.net oraj.poyraz@openmail.cc<mailto:HvLWPtIjJR8X@protonmail.com>