---
Savaşın anısına savaş hazırlığı: Unutturulan gerçek 11 Kasım
soL API RSS
Haber Merkezi
Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin yıldönümünde Fransa
Cumhurbaşkanı Macron, barışın artık garanti olmadığını, "Rusya tehdidi"
karşısında askeri hazırlığın sürdürülmesi gerektiğini anlattı. Oysa 11
Kasım'ın gerçek tarihi, savaş hazırlıklarını meşrulaştırmak isteyenlerin
hatırlamak istemeyeceği başka hikayelerle dolu.
11 Kasım 1918'de Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesini sağlayan
ateşkesin yıldönümü, Fransa'da her yıl törenlerle anılıyor. Milyonlarca
insanın hayatına mal olan savaşın sona erdiği bu tarih, normal
koşullarda savaşın yıkımını ve barışın değerini hatırlatması gereken bir
gün.
Ancak Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un bu yılki anma törenlerinde
verdiği mesaj farklıydı. Avrupa'da yüksek yoğunluklu savaşın geri
döndüğünü, tehditlerin arttığını ve barışın kendiliğinden
korunamayacağını söyleyen Macron, Fransa'nın askeri kapasitesinin
güçlendirilmesini ve yurttaşların savunma çabasına katılmasını öne
çıkardı. 2017'den bu yana askeri bütçenin iki katına çıkarılmasını da bu
yaklaşımın bir başarısı olarak sundu.
Birinci Dünya Savaşı'nın bitiş yıldönümünde verilen mesaj böylece
savaşın nedenlerini ve sonuçlarını sorgulamak yerine, yeni savaşlara
hazırlık yapılması gerektiği fikrine bağlandı.
Oysa 1914-1918 arasındaki savaşın tarihi, Macron'un çizdiği tablonun tam
tersine, savaşın karşısında duranların ve savaşın gerçek yüzünü teşhir
edenlerin tarihi.
1917: Cephedeki askerler de savaşa isyan etti
Birinci Dünya Savaşı'nın en çarpıcı olaylarından biri, 1917 yılında
Fransız ordusunda yaşanan asker ayaklanmalarıydı.
Yıllardır süren savaşta milyonlarca asker hayatını kaybetmiş, cepheler
defalarca değişmiş ama savaşın sonu bir türlü gelmemişti. Fransız
komutanlığı, 1917 baharında General Robert Nivelle'in planladığı büyük
bir saldırıyla Alman savunmasını kırmayı hedefledi. Chemin des Dames
bölgesinde gerçekleştirilen saldırı, ağır kayıplara rağmen başarısız oldu.
Askerler açısından artık dayanacak güç kalmamıştı. Sürekli tekrarlanan
saldırılar, sonuçsuz taarruzlar, yetersiz ekipman ve komutanların asker
hayatını hiçe sayan kararları orduda büyük bir öfke biriktirmişti.
1917 yılındaki ayaklanma sonrasında infaz edilen asker
Mayıs ve Haziran 1917'de bu öfke büyük bir isyana dönüştü. Fransız
ordusunun çok sayıda tümeninde askerler cepheye gitmeyi reddetti. İsyan,
Alman ordusuna karşı savaşmayı bırakıp düşmana teslim olmak anlamına
gelmiyordu. Askerler savunma görevlerini sürdürmekle birlikte, sonuçsuz
ve anlamsız saldırılarda ölüme gönderilmeyi reddediyordu.
Fransız tarihinin bu önemli olayında yaklaşık 68 tümen düzeyinde
ayaklanma veya toplu itaatsizlik vakası kaydedildi. Askeri mahkemeler
binlerce kişiyi cezalandırdı. 554 asker idam cezasına çarptırıldı, 49'u
kurşuna dizildi.
İsyanların ardından Fransız komutanlığı saldırı politikalarını
değiştirmek zorunda kaldı. Komuta heyeti değişti. General Pétain'in
askerlerin taleplerini kısmen karşılaması ve gereksiz saldırıları
durdurmasıyla kriz yatıştırıldı.
Cephedeki askerler, savaşın nasıl yürütüleceğine karar verenler değildi.
Ama o kararların bedelini kendi hayatlarıyla ödüyorlardı. Komutanların
itibar ve kariyer hesapları, siyasetçilerin ve büyük güçlerin çıkarları
uğruna askerler tekrar tekrar ölüme gönderiliyordu.
Emperyalist ülkeler pek çok coğrafyada süren savaşlara bir de dünya
savaşı hazırlığını ekliyor. soL, dünyanın dört bir yanındaki saldırı ve
işgalleri, savaş çığırtkanlıklarını belgeliyor. Siz de abone olarak
soL'a destek verebilirsiniz.
ABONE OL <https://haber.sol.org.tr/user/login>
Zafer Yolları: Savaşın gerçek yüzü
Stanley Kubrick'in 1957 yapımı "/Zafer Yolları/" (/Paths of Glory/)
filmi, işte bu tarihsel gerçekliğin sinemadaki en güçlü anlatımlarından
biridir.
Kirk Douglas'ın başrolünde oynadığı film, Birinci Dünya Savaşı'nda
Fransız ordusunun gerçekleştirdiği sonuçsuz bir saldırıyı konu alır.
Komutanların askeri başarı kazanma ve kariyerlerini yükseltme hırsı,
askerlerin hayatından daha değerlidir. Başarısızlık ortaya çıktığında
ise sorumluluk üst komutanlığa değil, cephedeki askerlere yüklenir.
Birlikleri imkansız bir saldırıya gönderen generaller, başarısızlığın
hesabını vermek yerine askerleri korkaklıkla suçlar. Rastgele seçilen üç
asker, diğerlerine gözdağı vermek amacıyla askeri mahkemede yargılanır
ve kurşuna dizilir.
Filmde Kirk Douglas'ın canlandırdığı Albay Dax, askerlerini savunmaya
çalışır. Ancak karşısında yalnızca bir askeri mahkeme değil, kendi
hatalarını örtbas etmek isteyen bir komuta düzeni vardır.
Kubrick'in filmi, savaşın yalnızca cephedeki karşılıklı çatışmadan
ibaret olmadığını gösterir. Savaş aynı zamanda emir-komuta zincirinin,
sınıfsal ayrıcalıkların ve iktidar ilişkilerinin insan hayatı üzerindeki
tahakkümüdür.
Filmin Fransa'da gösterimi uzun süre engellendi. Fransız ordusunun ve
askeri yönetiminin bu şekilde resmedilmesi kabul edilemez bulundu. Film
ancak 1975 yılında Fransa'da gösterime girebildi.
Türkiye'de de film uzun süre sinema salonlarında gösterilmedi. Bununla
birlikte, 1977 yılında TRT'de gösterildi. Ancak filmde Albay Dax’ın
suçlamalarını milliyetçilik yaparak geçiştirmeye çalışan General
Mireau’ya söylediği "/Milliyetçilik /alçakların son sığınağıdır" sözü
nedeniyle filmin gösterilmesi için öneri veren, dublajını yapan personel
dahil olmak üzere filmin yayına hazırlanmasında görev alan personel
hakkında savcılık soruşturması açılsa da filmin gösterimi
engellenememiştir.
1957 yapımı Zafer Yolları filminin afişi
Fransa topraklarında Ekim Devrimi için ölen Rus askerler
Birinci Dünya Savaşı'nın emperyalist karakterini gösteren bir başka
çarpıcı olay ise Fransa'da bulunan Rus askerlerinin isyanıydı.
Rusya, Fransa'nın müttefiki olarak savaşın içindeydi. Fransa'nın asker
ihtiyacını karşılamak amacıyla 1916'da Rus birlikleri Batı Cephesi'ne
gönderilmişti.
Ancak 1917 Şubat Devrimi ve Çarlık yönetiminin yıkılması, Fransa'daki
Rus askerlerini de derinden etkiledi. Rusya'da savaşın sona ermesini
isteyen devrimci hareket güçlenirken, Fransız topraklarında bulunan
askerler de artık bu savaşın parçası olmak istemediklerini açıkladılar.
Aralarında Bolşeviklerin de bulunduğu Rus birliklerinin bir bölümü
cepheye dönmeyi ve savaşa devam etmeyi reddetti. Fransız yönetimi, bu
hareketin kendi ordusundaki askerler arasında da yayılmasından endişe
ediyordu. Nitekim aynı dönemde Fransız ordusunda da büyük isyanlar
yaşanıyordu.
Rus askerleri La Courtine kampına gönderildi. Burada kendi Sovyetlerini
oluşturan askerler, silahlarını teslim etmeyi ve subaylarına itaat
etmeyi reddederek aylarca direndi.
Eylül 1917'de Fransız ordusu ve Rus ordusunun Bolşevik Devrimi'ne karşı
çıkan kesimleri birlikte harekete geçti. Kamp kuşatıldı, teslim olma
çağrıları yapıldı. Ardından 16 ve 17 Eylül günlerinde Fransız topları
Rus askerlerinin bulunduğu kampa ateş açtı.
Çok sayıda askerin öldüğü bastırma harekâtının ardından isyancı askerler
dağıtıldı. Direnişin önde gelenleri Kuzey Afrika'ya gönderilirken,
binlerce asker cephe hattından alınarak çalışma taburlarına ayrıldı.
Paris Sen Nehri kıyısında Fransız cephesinde hayatını kaybeden Rus
askerler için dikilen anıt
11 Kasım'ın hatırlattığı şey savaş hazırlığı değil, savaşa karşı
mücadeledir
Birinci Dünya Savaşı'nın tarihi, yalnızca cephelerdeki askeri zaferlerin
ve yenilgilerin tarihi değildir. Aynı zamanda savaşa gönderilen
insanların isyanlarının, itaat etmeyi reddedenlerin ve savaşın gerçek
yüzünü anlatmaya çalışanların tarihidir.
Fransız askerleri gereksiz saldırılarda ölmeyi reddetti. Rus askerleri
kendi ülkelerinde başlayan devrimin ardından emperyalist savaşın parçası
olmayı istemedi. Kubrick ve Douglas ise bütün bu gerçekleri, askerlerin
hayatını bir komutanın kariyerinden daha değersiz gören düzeni teşhir
ederek sinemaya taşıdı.
Bugün Macron'un 11 Kasım törenlerinde verdiği mesaj, tam da bu tarihsel
hafızanın tersine çevrilmesi anlamına geliyor. Savaşın sona erdiği gün,
yeni savaşlara hazırlanmanın gerekçesine dönüştürülüyor.
Oysa Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa'nın dört bir yanında
yükselen savaş karşıtı hareketler, asker isyanları ve devrimler başka
bir gerçeği gösterdi: Halklar savaş istemeyebilir, askerler savaşmayı
reddedebilir ve emperyalist güçlerin çıkarları için yürütülen savaşlara
karşı çıkabilir.
11 Kasım'ın asıl hatırlanması gereken yanı budur. Savaşın kaçınılmaz
olmadığını, ona karşı mücadele etmenin mümkün olduğunu ve barışın
silahlanma yarışından değil, halkların ortak mücadelesinden geçtiğini
hatırlamak.
------------------------------------------------------------------------
/soL'un dört kez sansürlenen //X hesabını/
<https://x.com/soLPortal2026>/takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz./
/soL Haber'i //WhatsApp /
<https://www.whatsapp.com/channel/0029VaQHN7u0G0XkNB6YKx3z>/ve
//Telegram / <https://t.me/solhaber>/kanallarından takip edin, önemli
gelişmeleri kaçırmayın./
https://haber.sol.org.tr/haber/savasin-anisina-savas-hazirligi-unutturulan-gercek-11-kasim-416075
- - - - - - - - - - - - -
a45UyF587661
- - - - - - - - - - - - -
*Gruba mesaj göndermek icin
To send a message to the group *
:
ozgur-gundem@googlegroups.com
*Gruba üye olmak icin
To join the group *
:
ozgur-gundem+subscribe@googlegroups.com
*Grup kurucusuna yazmak için
To write to the group founder *
:
0raj.p0yraz@neomailbox.net / oraj.poyraz@openmail.cc
*Grup Sayfamız
Our Group Page *
:
https://groups.google.com/g/ozgur-gundem/
*Arzu ederseniz bloğuma da göz atabilirsiniz
You can also check out my blog if you wish *
:
http://orajpoyraz.blogspot.com/
*Yeni web sayfam
Our new website *
:
https://erkin.cc/
*Eposta adresleri (Derdiniz varsa buradan ulaşın.)
Email addresses (Contact us here if you have any problems.) *
:
Oraj.Poyraz@erkin.cc
0raj.p0yraz@neomailbox.net
oraj.poyraz@openmail.cc
