1 Eylül 2026 Salı

CHATGPT'yle bir politik analiz yapmaya çabaladım.



CHATGPT'yi bir politik analiz yapmaya çabaladım.

Esas Soru:

Türkiye'de mevcup siyasi partileri siyasi güçleri, politik duruşları, muhtemel koalisyonlarda olası tavırları, ve RTE ve AKP'nin otokratlaşması, siyasi seçimleri ertelemesi, ya da hileli seçimlerle, yönetimi ele geçirmesi, hatta seçimleri toptan kaldırması tehlikesini göz önüne alarak analiz etmeni, kapsamlı bir tabloda kıyaslamanı, ve olası ya da olması gereken ittifakları belirlemeni istiyorum.

=======================

Düzeltme sorusu:

Bütün bu analizi yeniden yapmanı istiyorum. Taa en başından itibaren. Yanlış olan şey CHP'nin başına kayyum, emanetçi, AKP'ye hizmet eden bir başkan ATANMIŞTIR. Seçilmiş kişi değildir. İkinci olarak HÜDA PAR'dan başka Kürt tabanı temsil eden DEM partisi de ÇERÇEVE KANUN ve anayasa değiştirme çabalarında iktidara destek olmuştur.

====================

CHATGPT'yi bir politik analiz yapmaya çabaladım.

Esas Soru:

Türkiye'de mevcup siyasi partileri siyasi güçleri, politik duruşları, muhtemel koalisyonlarda olası tavırları, ve RTE ve AKP'nin otokratlaşması, siyasi seçimleri ertelemesi, ya da hileli seçimlerle, yönetimi ele geçirmesi, hatta seçimleri toptan kaldırması tehlikesini göz önüne alarak analiz etmeni, kapsamlı bir tabloda kıyaslamanı, ve olası ya da olması gereken ittifakları belirlemeni istiyorum.

=======================

Düzeltme sorusu:

Bütün bu analizi yeniden yapmanı istiyorum. Taa en başından itibaren. Yanlış olan şey CHP'nin başına kayyum, emanetçi, AKP'ye hizmet eden bir başkan ATANMIŞTIR. Seçilmiş kişi değildir. İkinci olarak HÜDA PAR'dan başka Kürt tabanı temsil eden DEM partisi de ÇERÇEVE KANUN ve anayasa değiştirme çabalarında iktidara destek olmuştur.

====================

Haklısınız. Önceki analizimde iki önemli varsayımı yeterince hesaba katmamışım:

  1. CHP'yi hâlâ Özgür Özel'in yönettiği bir yapı gibi değerlendirmem yanlıştı. 21 Mayıs 2026 tarihli mahkeme kararıyla 2023 ve 2025 kurultayları bakımından “mutlak butlan” kararı verilmiş, Özgür Özel ve yönetimi tedbiren görevden uzaklaştırılmış ve Kemal Kılıçdaroğlu'nun görevi devralmasına karar verilmiştir. Dolayısıyla Kılıçdaroğlu'nun mevcut CHP yönetimindeki konumu delegelerin yeni bir seçimiyle kazanılmış bir genel başkanlık değildir; mahkeme kararından kaynaklanan bir görevdir. (Deutsche Welle)

  2. DEM Parti'yi otomatik olarak “anti-AKP demokratik muhalefet bloğu” içinde saymam da hatalıydı. Özellikle Ağustos 2026'daki Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun oylamasında DEM'in 56 sandalyesinden 55'i kabul oyu vermiştir. AK Parti'nin 268, MHP'nin 54 kabul oyu verdiği aynı oylamada DEM'in desteği, iktidarın süreçteki anayasal/yasal dönüşüm girişimleri bakımından aritmetik olarak kritik hale gelmiştir. (Ekonomim)

Bu iki düzeltmeyi yapınca Türkiye'deki siyasi ittifak haritası önceki cevabımdan oldukça farklı çıkıyor.

I. Önce mevcut Meclis aritmetiğini sıfırdan kuralım

24 Ağustos itibarıyla elimizdeki son TBMM sandalye dağılımı:

Parti

Milletvekili

AK Parti

277

YENİ Parti

91

DEM Parti

56

MHP

46

CHP

44

İYİ Parti

27

Yeni Yol

20

Bağımsız

13

YRP

4

HÜDA PAR

4

TİP

3

DBP

2

EMEP

2

Saadet

1

DSP

1

DP

1

Toplam

592

Bu dağılım 14 Ağustos'taki son TBMM aritmetiğiyle uyumlu. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Fakat anayasal hesaplamalarda önemli olan 592 değil, TBMM'nin toplam üye sayısı olan 600'dür.

Dolayısıyla:

  • 301 → TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu

  • 360 → anayasa değişikliğini referanduma götürebilecek eşik

  • 400 → anayasa değişikliğini referandumsuz kabul edebilecek eşik

Bu üç sayı bundan sonraki bütün hesabımızın temelidir.

II. Şimdi siyasi blokları yeniden tanımlayalım

Önceki analizimde yaptığım temel hata şuydu:

“AKP karşıtı olan herkes demokratik muhalefet bloğundadır.”

Bu doğru değil.

Daha doğru sınıflandırma:

A — İktidar çekirdeği

AK Parti + MHP

B — İktidarla belirli stratejik konularda işbirliği yapabilen aktörler

DEM + HÜDA PAR + YRP

C — Yeni Parti merkezli muhalefet

YENİ Parti

D — Meşruiyet/örgütsel kriz yaşayan klasik CHP

CHP

E — Demokratik-milliyetçi muhalefet

İYİ Parti

F — Muhafazakâr muhalefet

Yeni Yol + Saadet

G — Sol muhalefet

TİP + EMEP + DBP

Bu sınıflandırma bana daha gerçekçi geliyor.

III. En önemli düzeltme: DEM'i “muhalefet” diye tek başına kodlamamalıyız

Burada çok önemli bir ayrım yapacağım.

DEM Parti:

AK Parti hükümetinin parçası değildir.

Ama:

AK Parti karşıtı bir ittifakın güvenilir ve sürekli bir bileşeni de değildir.

Bunu artık aritmetik olarak da gösterebiliyoruz.

Çerçeve kanun oylamasında:

  • AK Parti → 268 kabul

  • MHP → 54 kabul

  • DEM → 55 kabul

  • HÜDA PAR → 4 kabul

  • YRP → 4 çekimser

  • Yeni Yol → 16 kabul

  • TİP → 3 kabul

  • DBP → 2 kabul

  • EMEP → 2 kabul

  • DSP → 1 kabul

  • Saadet → 1 kabul

Buna karşılık:

  • İYİ Parti → 29 ret

  • YENİ Parti → 35 kabul, 54 ret

  • CHP → 29 kabul, 2 ret, 14 katılmadı

gibi parçalı bir tablo ortaya çıkmıştır. (Ekonomim)

Dolayısıyla DEM'in pozisyonunu:

“Muhalefet”

yerine:

“Bağımsız/ayrı siyasi eksen; AKP ile stratejik konularda işbirliği yapabilen ve gerektiğinde anayasal/yasal düzenlemelerde iktidara kritik destek sağlayabilen aktör”

olarak değerlendirmek çok daha doğru.

Bu, bence önceki analizimizin en önemli revizyonudur.

IV. İktidarın gerçek matematiği

AK Parti + MHP

277 + 46 =

323

Yani iktidar çekirdeği 323.

Bu, 301'in üzerinde.

Dolayısıyla:

AKP + MHP = Meclis'te normal yasama faaliyetlerini sürdürebilecek çoğunluk.

Ama anayasa değişikliği için yeterli değil.

AK Parti + MHP + HÜDA PAR

323 + 4 =

327

HÜDA PAR zaten iktidar ekseninde.

AK Parti + MHP + YRP + HÜDA PAR

323 + 4 + 4 =

331

Hâlâ:

360'ın altında.

Dolayısıyla anayasa değişikliğini referanduma götürecek sayıya ulaşamıyorlar.

V. Şimdi DEM'in gerçek stratejik ağırlığı ortaya çıkıyor

AK Parti + MHP + DEM:

277 + 46 + 56 =

379

İşte burası çok önemli.

379 > 360

Dolayısıyla:

AK Parti + MHP + DEM

bir konuda birlikte hareket ederse anayasa değişikliğini referanduma götürebilecek sayısal güce ulaşabilir.

Bu, DEM'in parlamentodaki konumunu dramatik biçimde değiştiriyor.

Üstelik:

379 + HÜDA PAR 4 + YRP 4 =

387

Yani:

AKP + MHP + DEM + HÜDA PAR + YRP = 387

Bu sayı:

360'ı geçiyor.

Fakat:

400'ü geçemiyor.

Dolayısıyla bu blok:

anayasa değişikliğini doğrudan kesinleştiremez; fakat referanduma götürebilecek çoğunluğa sahip olabilir.

VI. 400'e ulaşmak için ne gerekiyor?

İktidar çekirdeği + DEM + HÜDA PAR + YRP:

387

400 için:

13 milletvekili daha

gerekiyor.

Dolayısıyla teorik olarak:

AKP + MHP + DEM + HÜDA PAR + YRP + sadece 13 başka milletvekili

= 400

Bu çok önemli.

Çünkü önceki cevabımda DEM'i otomatik olarak muhalefet bloğuna koyduğum için bu ihtimali yeterince görünür kılmamıştım.

VII. Peki bu 13 milletvekili nereden gelebilir?

İşte asıl siyasi pazarlık alanı burası.

Örneğin:

AKP + MHP + DEM + HÜDA PAR + YRP

387

Buna:

13 bağımsız

eklenirse:

400

veya farklı partilerden 13 milletvekili.

Dolayısıyla DEM'in iktidar lehine anayasal değişikliklerde verdiği destek, teorik olarak çok büyük bir kaldıraç oluşturuyor.

VIII. Şimdi muhalefetin matematiğine bakalım

YENİ Parti + CHP:

91 + 44 =

135

Bu zaten CHP'nin 2023'teki 135 kişilik grubunun fiilen ikiye ayrılmasıdır.

YENİ Parti + CHP + İYİ Parti

91 + 44 + 27 =

162

Buna Yeni Yol'u ekleyelim

162 + 20 =

182

Sol muhalefeti de ekleyelim

TİP 3
DBP 2
EMEP 2
Saadet 1
DSP 1
DP 1

Toplam:

10

182 + 10 =

192

Bağımsız 13'ü de eklersek:

205

IX. Yani DEM olmadan geniş muhalefet bloğu:

Yaklaşık:

205

Bu çok önemli.

Çünkü önceki analizimde DEM'i muhalefete ekleyerek muhalefetin parlamentodaki gücünü olduğundan daha yekpare göstermiştim.

DEM'i çıkardığımızda:

CHP + YENİ Parti + İYİ Parti + Yeni Yol + küçük muhalefet + bağımsızlar ≈ 205

kalıyor.

DEM'in 56'sını da eklersek:

261

Ama DEM'i otomatik olarak bu bloğun parçası sayamayız.

X. DEM'in “muhalefete” katılması halinde

205 + 56 =

261

Bu bile:

301'e ulaşmıyor.

Dolayısıyla:

Parlamentoda AKP-MHP iktidarını dengeleyecek salt çoğunluk açısından DEM tek başına muhalefetin açığını kapatmıyor.

Bu önemli.

XI. Peki iktidar bloğu DEM'i yanına alırsa?

AKP + MHP + DEM:

379

Bu durumda iktidar:

360'ı aşmış oluyor.

Yani anayasal değişiklikler açısından DEM'in konumu:

“56 milletvekilli bir muhalefet partisi”

olmaktan çok:

“360–400 aralığındaki anayasal çoğunluğun anahtar partisi”

haline geliyor.

Bence siyasi analizde DEM'in şu anki konumunu tanımlamak için en doğru ifade bu.

XII. CHP meselesine gelelim

Burada sizin düzeltmeniz çok önemli.

Önceki cevabımda:

CHP = demokratik muhalefetin ana omurgası

gibi değerlendirdim.

Bugünkü durumda bunu değiştirmek gerekiyor.

2026'daki mahkeme kararı sonucunda:

Özgür Özel yönetimi tedbiren görevden uzaklaştırıldı ve Kılıçdaroğlu'nun görevi devralmasına hükmedildi. (Deutsche Welle)

Bu nedenle bugünkü CHP'yi iki farklı şey olarak düşünmek gerekiyor:

CHP'nin örgütsel tüzel kişiliği

ve

CHP'den ayrılarak kurulmuş YENİ Parti

Zaten 91 milletvekilinin ayrılmasıyla YENİ Parti Meclis'te 91 sandalyeli ana muhalefet konumuna geldi; CHP 44 sandalyeye düştü. (Anadolu Ajansı)

Dolayısıyla siyasi ağırlık açısından:

YENİ Parti > CHP

durumundayız.

XIII. Kılıçdaroğlu'nun konumunu nasıl değerlendirmeliyiz?

Burada “AKP'nin adamıdır” gibi bir iddiayı olgusal gerçek olarak yazmak doğru olmaz.

Fakat siyasi analiz açısından sizin söylediğiniz:

“AKP'nin CHP içindeki siyasi projesine hizmet eden emanetçi/kayyum yönetim”

algısını bir siyasi değerlendirme olarak hesaba katabiliriz.

Çünkü önemli olan sadece Kılıçdaroğlu'nun ne söylediği değil:

CHP'nin fiilen hangi siyasi blokla hareket edebildiğidir.

Ve mevcut durumda CHP:

  • YENİ Parti'den ayrılmış,

  • Özgür Özel yönetimini kaybetmiş,

  • mahkeme kararıyla ciddi bir meşruiyet krizi yaşamış,

  • parlamentodaki sandalye sayısı 44'e düşmüş

durumdadır. (Deutsche Welle)

Bu nedenle ben CHP'yi artık:

“muhalefetin doğal lideri”

olarak değil,

“meşruiyet ve yön sorunu yaşayan 44 sandalyeli ayrı bir siyasi aktör”

olarak değerlendiririm.

XIV. Şimdi bütün partileri yeniden puanlayalım

Burada üç kriter kullanacağım:

A = AKP ile stratejik uyum

D = Demokratik sistemin yeniden kurulmasına katkı

İ = İttifak güvenilirliği

10 üzerinden:

Parti

AKP ile uyum

Demokratik restorasyon

Anti-AKP ittifak güvenilirliği

AK Parti

10

2

0

MHP

9

3

1

HÜDA PAR

9

2

1

DEM

6

6

4

YRP

6

5

5

YENİ Parti

1

9

9

İYİ Parti

2

8

8

Yeni Yol

3

8

7

CHP

4*

5*

4*

TİP

1

9

7

EMEP

1

9

7

DBP

2

8

6

* CHP'nin mevcut atanmış/mahkeme kaynaklı yönetim krizi nedeniyle ayrıca değerlendirilmiştir.

Burada özellikle:

DEM = 4/10

ittifak güvenilirliği diyorum.

Çünkü:

“AKP ile hiçbir koşulda birlikte hareket etmez”

diyemiyoruz.

Çerçeve kanun oylaması bunun tersini gösterdi. DEM'in 55 milletvekili kabul oyu verdiği resmi/medyaya yansıyan oylama sonuçları mevcut. (Ekonomim)

XV. Dolayısıyla benim yeni ittifak haritam:

? BLOK 1 — İktidar çekirdeği

AK Parti + MHP

323

? BLOK 2 — İktidara destek verebilen sağ aktörler

HÜDA PAR + YRP

8

Toplam:

331

? BLOK 3 — Anahtar aktör

DEM — 56

Bu bloğa katılırsa:

387

İşte asıl kritik rakam bu.

XVI. DEM'in iktidara verdiği destek neden sadece “Kürt açılımı” diye okunmamalı?

Bence burada çok önemli bir siyasi ayrım var.

DEM'in iktidarla anlaşmasının nedeni:

AKP'yi desteklemek

olmak zorunda değil.

DEM kendi açısından:

  • Kürt meselesi,

  • silah bırakma,

  • siyasi alanın genişlemesi,

  • hukuki düzenlemeler,

  • anayasal değişiklik,

  • yerel yönetimler,

  • Öcalan/PKK sonrası süreç

gibi hedefleri elde etmek için iktidarla pazarlık yapıyor olabilir.

DEM Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan da çerçeve yasa için “silahın yerine siyaseti, çatışmanın yerine hukuku koyacak” bir dönemden söz etti. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Dolayısıyla:

DEM'in AKP'yle aynı oyu vermesi = AKP'li olması

sonucunu çıkarmak da doğru olmaz.

Ama:

DEM'in AKP'ye karşı demokratik muhalefetin otomatik ve koşulsuz müttefiki olduğu

sonucunu çıkarmak da artık mümkün değil.

Bence doğru tanım:

“Pazarlıkçı/koşullu ittifak aktörü.”

XVII. Şimdi “kim kiminle koalisyon kurabilir?” sorusuna gelelim

1. AK Parti + MHP

Çok yüksek olasılık

323

Zaten fiilî iktidar bloğu.

2. AK Parti + MHP + HÜDA PAR

Çok yüksek


3. AK Parti + MHP + YRP

Yüksek


4. AK Parti + MHP + DEM

Sayısal olarak son derece güçlü


Ancak bu:

kalıcı hükümet koalisyonu

olmaktan ziyade,

anayasal/yasal düzenleme ittifakı

şeklinde olabilir.

Bence çok önemli fark bu.

XVIII. AKP + MHP + DEM + HÜDA PAR + YRP

387

Bu kombinasyon:

anayasa değişikliğini referanduma götürmek için yeterli.

Bu nedenle Türkiye'nin önümüzdeki dönemdeki en önemli siyasi matematiği:

“DEM AKP ile koalisyon kurar mı?”

sorusundan ziyade:

“DEM hangi anayasal/yasal değişiklik karşılığında 56 oyunu kullanır?”

sorusudur.

Bu çok daha analitik bir soru.

XIX. YENİ Parti + İYİ Parti + Yeni Yol

91 + 27 + 20 =

138

Buna CHP:

+44

=

182

Bu, bana göre demokratik muhalefetin en doğal parlamento çekirdeği.

XX. Buna küçük sol partileri eklersek

182 + 10 =

192

Bağımsızları da eklersek:

205

Dolayısıyla:

Demokratik muhalefet çekirdeği ≈ 192–205

XXI. DEM de bu yapıya katılırsa

205 + 56 =

261

Hâlâ 301 değil.

Bu nedenle önceki cevabımdaki:

“DEM'i dahil edersek muhalefet güçlü bir parlamenter çoğunluk oluşturuyor.”

yaklaşımım yanlıştı.

Doğrusu:

DEM dahil olsa bile muhalefet TBMM'de salt çoğunluğa ulaşamıyor.

XXII. O halde demokratik muhalefetin asıl problemi

96–109 milletvekili açığı

var.

205 → 301:

96

261 → 301:

40

Dolayısıyla DEM'in taraf değiştirmesi:

muhalefetin hükümet kurma kapasitesini dramatik biçimde artırır, fakat tek başına yeterli olmaz.

XXIII. İşte burada seçim aritmetiği ile Meclis aritmetiğini ayırmak gerekiyor

Bu çok önemli.

Mevcut sandalye sayısı:

gelecek seçimin oy oranlarını göstermez.

Örneğin Temmuz 2026'da yayımlanan bir Gündemar simülasyonu YENİ Parti'yi %38,58 ve 308 sandalye civarında gösterirken AK Parti'yi 225, DEM'i 55 sandalye civarında tahmin ediyor. Bu yalnızca bir simülasyondur, seçim sonucu değildir; fakat mevcut parlamenter aritmetiğin gelecekte aynı kalmayacağını göstermesi açısından ilginçtir. (Velev)

Dolayısıyla:

2026 TBMM matematiği ≠ 2028 seçim matematiği.

XXIV. Seçim ittifakı bakımından ise tablo tamamen farklı

Burada benim yeni önerim:

Birinci halka

YENİ Parti + İYİ Parti + Yeni Yol

Bunlar bana göre en güvenilir ortak seçim zemini.

İkinci halka

CHP

Ama CHP'nin mevcut yönetim/meşruiyet sorunu çözülmeden bunu kesin ittifak olarak görmem.

Üçüncü halka

DEM

Burada:

“ittifak” değil, seçim bazlı anlaşma

daha doğru.

Örneğin:

  • belirli bölgelerde aday çıkarmama,

  • ikinci turda ortak aday,

  • demokratik kurumların restorasyonu,

  • seçim güvenliği

gibi konularda anlaşılabilir.

Ama:

“DEM her durumda bizim blokumuzdadır.”

demek hatalı.

XXV. YRP'yi de artık dışarıda bırakmam

YRP:

4 milletvekiliyle küçük

ama seçimde:

AKP'den oy koparabilecek sağ seçmen

açısından önemli.

Dolayısıyla muhalefetin:

“YRP bizim demokratik ittifakımızdır.”

demesi doğru değil.

Ama:

“YRP ile hiçbir şekilde konuşulmaz.”

demesi de stratejik hata olur.

YRP'yi:

“AKP'den oy koparabilecek müzakereci sağ aktör”

olarak değerlendiririm.

XXVI. MHP konusunda da benzer bir ayrım

MHP'nin bugünkü yönetimi:

AKP'nin iktidar ortağıdır.

Ama MHP seçmeninin tamamı:

AKP seçmeni değildir.

Dolayısıyla seçim stratejisi açısından:

MHP yönetimiyle ittifak

başka,

MHP tabanından oy almak

başka şeydir.

İkinci hedef mutlaka düşünülmelidir.

XXVII. HÜDA PAR

Burada DEM ile ilginç bir simetri ortaya çıkıyor.

HÜDA PAR:

4 milletvekili

ama:

AKP iktidar bloğuna çok yakın.

DEM:

56 milletvekili

ama:

AKP ile stratejik konularda pazarlık yapabilen aktör.

Dolayısıyla:

HÜDA PAR

DEM

Kürt tabanı

Evet

Evet

AKP ile yakınlık

Çok yüksek

Koşullu

Sandalye

4

56

Anayasal pazarlık gücü

Düşük

Çok yüksek

Bağımsız siyasi hedef

Var

Çok güçlü

Muhalefete otomatik dahil mi?

Hayır

Hayır

Bu tablo bence sizin işaret ettiğiniz noktayı çok iyi gösteriyor.

XXVIII. En önemli yeni sonuç

Ben artık Türkiye siyasetini:

“İktidar vs muhalefet”

şeklinde iki kutuplu görmüyorum.

Daha doğru model:

4 güç merkezi

1. AKP-MHP

323

2. YENİ Parti merkezli demokratik muhalefet

91

3. DEM

56

4. CHP + İYİ + Yeni Yol + küçük partiler

Ve DEM, bu dört kutup arasında:

anayasal anahtar

konumunda.

XXIX. Bu durumda en olası ittifaklar

İttifak

Sandalye

Siyasal gerçekçilik

Değerlendirmem

AKP + MHP

323

⭐⭐⭐⭐⭐

Mevcut iktidar

AKP + MHP + HÜDA PAR

327

⭐⭐⭐⭐⭐

Doğal

AKP + MHP + YRP

327

⭐⭐⭐⭐

Doğal/koşullu

AKP + MHP + DEM

379

⭐⭐⭐⭐

Stratejik olarak çok önemli

AKP + MHP + DEM + HÜDA + YRP

387

⭐⭐⭐⭐

360'ı aşan anayasal blok

YENİ + İYİ + Yeni Yol

138

⭐⭐⭐⭐⭐

Çok doğal

YENİ + CHP + İYİ + Yeni Yol

182

⭐⭐⭐⭐

Doğal ama CHP sorunu var

Yukarıdakiler + küçük sol

~192

⭐⭐⭐⭐

Mümkün

Geniş muhalefet + bağımsızlar

~205

⭐⭐⭐

Seçimsel

Geniş muhalefet + DEM

~261

⭐⭐⭐

Koşullu

Geniş muhalefet + YRP

~265

⭐⭐

Bölgesel/koşullu

AKP + DEM

333

⭐⭐⭐

Tek başına siyasi olarak yetersiz ama kritik

YENİ + DEM

147

⭐⭐⭐

Seçim işbirliği mümkün

YENİ + İYİ + DEM

174

⭐⭐⭐⭐

Seçim açısından güçlü

YENİ + İYİ + Yeni Yol + DEM

194

⭐⭐⭐⭐

Güçlü seçim ittifakı

XXX. Benim artık “olması gereken” ittifak modelim

Önceki cevabımdan farklı olarak tek bir muhalefet ittifakı önermiyorum.

Bence daha doğru model:

A. Demokratik çekirdek

YENİ Parti + İYİ Parti + Yeni Yol

Buna CHP'nin meşruiyet ve yönetim problemi çözüldüğü takdirde CHP eklenebilir.

B. DEM ile “demokrasi protokolü”

DEM'i blok içine almak yerine:

Seçim güvenliği

Yargı bağımsızlığı

Anayasal düzen

Parlamenter denetim

Yerel yönetimlerin hukuki güvencesi

Şiddetin siyasetten ayrılması

konularında ayrı bir protokol yapılmalı.

DEM'in başka konulardaki politikalarının tamamı peşinen kabul edilmemeli.

XXXI. Ve en kritik karşı hamle

Eğer iktidar:

AKP + MHP + DEM

üzerinden 360+ anayasal çoğunluk oluşturabilecek hale geliyorsa, demokratik muhalefetin de DEM ile “koşulsuz ittifak” değil, şeffaf ve karşılıklı siyasi anlaşma yapması gerekir.

Çünkü 56 milletvekili:

Türkiye'nin anayasal geleceğini belirleyebilecek kadar büyük bir bloktur.

Bunun farkına varmadan yapılacak “DEM zaten muhalefettir” veya “DEM zaten AKP'lidir” şeklindeki iki uçlu değerlendirmeler yetersiz kalır.

XXXII. Son olarak Erdoğan/AKP'nin otoriterleşme riskini bu yeni haritaya koyarsak

Bence üç senaryo var:

? Senaryo 1 — Normal rekabet

AKP-MHP seçime gider, muhalefet yarışır, iktidar değişebilir.

? Senaryo 2 — Kontrollü rekabet

Seçim yapılır ama:

  • aday engellemeleri,

  • yargısal müdahaleler,

  • medya eşitsizliği,

  • kamu kaynaklarının kullanılması,

  • parti/yerel yönetimlere müdahaleler

gibi yöntemlerle yarış eşitsiz hale gelir.

2023 seçimlerine ilişkin AGİT değerlendirmelerindeki temel sorunlardan biri zaten iktidar lehine eşitsiz medya ve kamu kaynakları avantajıydı. (euronews)

? Senaryo 3 — Kurumsal rejim dönüşümü

Anayasa değişiklikleriyle:

  • yürütme yetkisinin daha da merkezileştirilmesi,

  • seçim sisteminin değiştirilmesi,

  • kurumların bağımsızlığının azaltılması,

  • muhalefetin siyasi/örgütsel kapasitesinin sınırlandırılması

gibi adımlar.

İşte bu üçüncü senaryoda:

DEM'in 56 oyu kritik hale geliyor.

Çünkü AKP + MHP'nin:

323

oyuyla tek başına 360'a ulaşması mümkün değil.

Ama:

AKP + MHP + DEM = 379

oluyor.

Ve bu nedenle sizin DEM'e ilişkin itirazınız, sadece “DEM'in şu yasa tasarısına destek vermesi” meselesi değildir.

Meclis aritmetiğini kökten değiştiren stratejik bir faktördür.

Benim revize edilmiş nihai sonucum

Önceki cevabımdaki şu iki hükmü artık geri çekiyorum:

❌ “DEM demokratik muhalefetin doğal bileşenidir.”

ve

❌ “CHP mevcut haliyle muhalefetin ana omurgasıdır.”

Bunun yerine:

YENİ Parti, mevcut Meclis aritmetiğinde ana muhalefetin merkezidir.
İYİ Parti, demokratik-milliyetçi kanadın kilit aktörüdür.
Yeni Yol, muhafazakâr/merkez sağ seçmene açılan kapıdır.
CHP, mahkeme kaynaklı yönetim ve meşruiyet krizi nedeniyle ayrı değerlendirilmelidir.
DEM, AKP'nin parçası değildir; fakat AKP karşıtı blokun da otomatik üyesi değildir. 56 sandalyesi nedeniyle anayasal düzen açısından “anahtar aktör”dür.
MHP, AKP'nin iktidar ortağıdır.
HÜDA PAR iktidar eksenindedir.
YRP ise AKP ile muhalefet arasında pazarlık yapabilecek sağ seçmen aktörüdür.

Ve en önemlisi:

AKP + MHP = 323

AKP + MHP + DEM = 379

AKP + MHP + DEM + HÜDA PAR + YRP = 387

Bu üç sayı, bence bundan sonraki bütün Türkiye siyasi analizlerinin başlangıç noktası olmalı.

Buna karşılık geniş demokratik muhalefet:

YENİ + CHP + İYİ + Yeni Yol + küçük muhalefet ≈ 192

DEM de eklenirse ≈ 248–261 bandı

Bağımsızların tamamı da eklenirse ≈ 205–274

civarında kalıyor.

Dolayısıyla muhalefetin önündeki asıl problem yalnızca Erdoğan'ı seçimde yenmek değil; seçimden sonra Anayasa'yı değiştirebilecek/restore edebilecek parlamenter çoğunluğu nasıl oluşturacağıdır.

Ve bu noktada DEM ile ilişki, Türkiye siyasetinin en kritik stratejik problemi haline geliyor.




- - - - - - - - - - - - -
a45UyF587661
- - - - - - - - - - - - -

Gruba mesaj göndermek icin
To send a message to the group

:
 ozgur-gundem@googlegroups.com
Gruba üye olmak icin
To join the group

:
 ozgur-gundem+subscribe@googlegroups.com
Grup kurucusuna yazmak için
To write to the group founder

:
 0raj.p0yraz@neomailbox.net / oraj.poyraz@openmail.cc
Grup Sayfamız
Our Group Page

:
 https://groups.google.com/g/ozgur-gundem/
Arzu ederseniz bloğuma da göz atabilirsiniz
You can also check out my blog if you wish

:
 http://orajpoyraz.blogspot.com/
Yeni web sayfam
Our new website

:
 https://erkin.cc/
Eposta adresleri (Derdiniz varsa buradan ulaşın.)
Email addresses (Contact us here if you have any problems.)

:
 Oraj.Poyraz@erkin.cc
0raj.p0yraz@neomailbox.net
oraj.poyraz@openmail.cc

Gönderen zaman: Hiç yorum yok:

📢 Yeni parti üyelik başvurularımız 29 Temmuz Çarşamba günü online olarak başlayacaktır. 💻

YENİ Parti’ye Nasıl Üye Olunur? Üyelik Başvuruları Başladı mı? Üyelik Başvurusu e-Devlet'ten mi? Özgür Özel'in kurduğu *YENİ* Parti'ye üyelik başvurularının nasıl yapılacağı belli oldu. 24.07.2026 - 15:18 İşte Detaylar: *_Parti yönetimi ayrıca online üyelik sisteminin önümüzdeki günlerde devreye alınacağını duyurdu._*Böylece vatandaşlar partiye dijital ortamdan başvurabilecek. Yeni yönetim yapısı ve üyelik süreci, Eylül'deki olağan kurultaya giden yolda partinin kurumsallaşmasına yönelik adımlar olarak değerlendiriliyor. Özgür Özel önderliğinde 91 milletvekilinin Cumhuriyet Halk Partisi'nden (*CHP*) ayrılması ve İçişleri Bakanlığı’na verilen dilekçeyle *YENİ* Parti’nin resmen kurulması Türk siyasetinde dengeleri tamamen değiştirdi. *TBMM*’de 91 milletvekiliyle ana muhalefet grubu konumuna yerleşen bu yeni hareketin ilanıyla birlikte, partiye katılmak isteyen vatandaşlar üyelik sürecinin nasıl işleyeceğini araştırmaya başladı. İnternet ve Telekom Kamuoyunda büyük merak uyandıran "*YENİ* Parti’ye üyelik başvurusu nasıl yapılacak, şartlar neler?" sorularının yanıtları ve üyelik sürecine dair öne çıkan teknik detaylar belli olmaya başladı . *YENİ* Parti Üyelik Başvurusu Nasıl Yapılacak? Ankara kulislerinden elde edilen bilgilere göre, partinin Kurucular Kurulu toplantısının ardından tüzük ve yasal prosedürlerin tamamlanmasıyla kitlesel üyelik süreci hızlı bir şekilde başlatılacak. Partiye katılım sağlamak isteyen vatandaşlar için başvurular hem dijital kanallar hem de saha teşkilatları üzerinden yürütülecek: * e-Devlet Üzerinden Resmi Kayıt: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı sistemine entegrasyonun tamamlanmasının ardından vatandaşlar, e-Devlet kapısı üzerinden siyasi parti üyelik işlemlerini gerçekleştirebilecek. * Dijital Ön Başvuru Formu: *YENİ* Parti’nin kısa süre içinde yayınlanması beklenen resmî internet sitesi ve mobil uygulaması üzerinden ön başvuru formları doldurulabilecek. * İl ve İlçe Teşkilatları: 81 il genelinde hızla tamamlanması hedeflenen teşkilatlanma hamlesinin ardından parti binalarında şahsen başvurular kabul edilmeye başlanacak. Başvuru Takvimi ve Üyelik Şartları Ne Zaman Açıklanacak? *YENİ* Parti’nin üyelik kriterleri, dijital başvuru sisteminin aktif hale geleceği tarih ve il/ilçe teşkilatlanma takvimine dair ayrıntıların, önümüzdeki günlerde parti sözcüleri tarafından düzenlenecek kapsamlı bir basın toplantısıyla duyurulması bekleniyor. Başka Partiye Üye Olanlar İçin İstifa Şartı Siyasi Partiler Kanunu gereği, halihazırda başka bir siyasi partide aktif üyelik kaydı bulunan vatandaşların *YENİ* Parti’ye resmî kayıt yaptırabilmeleri için öncelikle mevcut parti üyeliklerini e-Devlet platformu üzerinden istifa yoluyla sonlandırmaları gerekiyor. Partinin resmî web sitesi *_yeni-parti.org_*adresidir. Resmî sosyal medya hesapları ise X, Instagram, Facebook, YouTube ve TikTok üzerinde *_@yenipartiyiz_*kullanıcı adıyla yayın yapmaktadır. -- - - - - - - - - - - - - - - - - Nereye gitsem yabanciyim Olric… ve yabanci dedigim guz hep baska…hazan baska… Havada dolanan yagmur yuklu bulutun tadi baska… Yesiline aldandigim sonbaharda solan yapragin izi baska… bilmiyorsun… ...kac gece intihar sehpalarina kendim vurdum tekmeyi kac gece giyotin altinda kesildim kac gece namludan baktim dolunaya… kac gece senden bittim…ucurumundan dustum kac kere bilmiyorsun olric… ~Tutunamayanlar | Oguz Atay~ - - - - - - - - - - - - - - - - Tanrı dinozor fosillerini (ve evrim için var olan tüm genetik ve antropolojik delilleri) sizi kandırıp, onun var olmadığına inandırmak ve böylece sizi sonsuz cehennemle cezalandırmak için yarattı. ÇOK GEÇ OLMADAN TÖVBE EDİN! ~Aldous Huxley~ - - - - - - - - - - - - - - - - "Her şeyden önce, kendinize dürüst olun ve yaptığınız şeyi kalpten yapmıyorsanız, onu yapmayı bırakın."Hardy D. Jackson - - - - - - - - - - - - - - - - En Büyük Cezaevi Taş Duvarların, Demir Parmaklıkların Değil, İnsan Kafasının İçidir. ~LOVELACE~ - - - - - - - - - - - - - - - - SENI.. . . . . . . Seni Oyle uzun seviyorum ki seni Ya yaradilista dogmusum Ya olumsuzun biriyim ben… ~Fazil Husnu DAGLARCA~ - - - - - - - - - - - - - - - - Bu dunyada bilgisizligin, bilime karsi duydugu kin ve nefretten daha zorlu bir kin ve nefret yoktur. ~Galile~ - - - - - - - - - - - - - - - - Akilli olmakta bir sey degil, muhim olan o akli yerinde kullanmaktir. ~DESCARTES~ - - - - - - - - - - - - - - - - Sakalı bıraktıktan sonra kesmek harâmdır diyor. (Emirdağ Lahikası s.48 -49) ~Said Nursi ‘den zırvalar.~ - - - - - - - - - - - - - - - - Riskleri tükettiğiniz tek zaman onları almayı bıraktığınız zamandır. ~Anonim~ - - - - - - - - - - - - - - - - YUNAN GÖÇMENLERE BİBER GAZI SIKTI… https://www.youtube.com/watch?v=btu2PZTfnwA - - - - - - - <https://erkin.cc/Karikaturler/> <https://erkin.cc/Karikaturler/> <https://erkin.cc/Karikaturler/> <https://erkin.cc/Karikaturler/> <https://erkin.cc/Karikaturler/> <https://erkin.cc/Karikaturler/> <https://erkin.cc/Karikaturler/> <https://erkin.cc/Karikaturler/> <https://erkin.cc/Karikaturler/> <https://erkin.cc/Karikaturler/> - - - - - - - Hafiza_Egitim_Semineri.docx <https://erkin.cc/KitaKita/Hafiza_Egitim_Semineri.docx> Nazim_Hikmet-28_Cezaevinden_Mehmet_Fuat_a_Mektuplar_Adam_Yayinlari.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Nazim_Hikmet-28_Cezaevinden_Mehmet_Fuat_a_Mektuplar_Adam_Yayinlari.pdf> UCURTMA_AVCISI.epub <https://erkin.cc/KitaKita/UCURTMA_AVCISI.epub> Fizikte_Matematik_Metodlar_-Ahmed_Yuksel_Ozemre.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Fizikte_Matematik_Metodlar_-Ahmed_Yuksel_Ozemre.pdf> Terry_Brooks-Shannara_nin_Kilici_1.epub <https://erkin.cc/KitaKita/Terry_Brooks-Shannara_nin_Kilici_1.epub> ELS_14.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/ELS_14.pdf> Can_Dundar-Kirmizi_Bisiklet.epub <https://erkin.cc/KitaKita/Can_Dundar-Kirmizi_Bisiklet.epub> Stage_3-Tim_Vicary-Skyjack.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Stage_3-Tim_Vicary-Skyjack.pdf> A.Turan_Oflazoglu-KOSEM_SULTAN.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/A.Turan_Oflazoglu-KOSEM_SULTAN.pdf> Talat_Sait_Halman-kahramanlar_ve_soytarilar.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Talat_Sait_Halman-kahramanlar_ve_soytarilar.pdf> Judith_McNaught-Mutluluk_1.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Judith_McNaught-Mutluluk_1.pdf> Nazim_Hikmet-05_Memleketimden_Insan_Manzaralari_Adam_Yayinlari.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Nazim_Hikmet-05_Memleketimden_Insan_Manzaralari_Adam_Yayinlari.pdf> Daniel_Goleman-Sosyal_Zeka_Insan_Iliskilerin_Yeni_Bilimi_.epub <https://erkin.cc/KitaKita/Daniel_Goleman-Sosyal_Zeka_Insan_Iliskilerin_Yeni_Bilimi_.epub> Stage_3-John_Escott-As_the_Inspector_Said_and_Other_Stories.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Stage_3-John_Escott-As_the_Inspector_Said_and_Other_Stories.pdf> Guvender_Yayinlari-YGS_30_40_Fen_Bilimleri_Denemeleri.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Guvender_Yayinlari-YGS_30_40_Fen_Bilimleri_Denemeleri.pdf> TAMER_DURSUN-dunyayi_yanagindan_optuk.doc <https://erkin.cc/KitaKita/TAMER_DURSUN-dunyayi_yanagindan_optuk.doc> Denise_Chalem-Annem_Denizi_Ilk_Kez_Ellisinde_Gordu.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Denise_Chalem-Annem_Denizi_Ilk_Kez_Ellisinde_Gordu.pdf> komedya.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/komedya.pdf> Atila_Alpoge-TAVTATI_KUTUPATI.doc <https://erkin.cc/KitaKita/Atila_Alpoge-TAVTATI_KUTUPATI.doc> Begmyrat_Gerey-Buyuk_Part_Turk_Devletini_Kuran_Atalarimiz.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Begmyrat_Gerey-Buyuk_Part_Turk_Devletini_Kuran_Atalarimiz.pdf> Yaprak_Dokumu-Resat_Nuri_Guntekin.epub <https://erkin.cc/KitaKita/Yaprak_Dokumu-Resat_Nuri_Guntekin.epub> Falan_Filan-Oben_Budak.mobi <https://erkin.cc/KitaKita/Falan_Filan-Oben_Budak.mobi> David_Eddings-Tamuli_Cilt_3_Sakli_Sehir.epub <https://erkin.cc/KitaKita/David_Eddings-Tamuli_Cilt_3_Sakli_Sehir.epub> Esref_Ali_Tanevi-Hadislerle_Tasavvuf.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Esref_Ali_Tanevi-Hadislerle_Tasavvuf.pdf> Anton_Cehov-VANYA_DAYI.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Anton_Cehov-VANYA_DAYI.pdf> Biz_Yahudiler_Dipnot_.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Biz_Yahudiler_Dipnot_.pdf> F._M._Dostoyevski-Delikanli.EPUB <https://erkin.cc/KitaKita/F._M._Dostoyevski-Delikanli.EPUB> Edgar_Allan_Poe-Hans_Pfaall_Diye_Birinin_Benzeri_Gorulmemis_Seruveni.el.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/Edgar_Allan_Poe-Hans_Pfaall_Diye_Birinin_Benzeri_Gorulmemis_Seruveni.el.pdf> TIYATRO_Turleri.doc <https://erkin.cc/KitaKita/TIYATRO_Turleri.doc> 7.Bolum_ACCESS_2000.pdf <https://erkin.cc/KitaKita/7.Bolum_ACCESS_2000.pdf> - - - - - - - Your browser does not support the video tag. "> Your browser does not support the video tag. "> Your browser does not support the video tag. "> Your browser does not support the video tag. "> Your browser does not support the video tag. "> Your browser does not support the video tag. "> Your browser does not support the video tag. "> Your browser does not support the video tag. "> - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - a45UyF587661 - - - - - - - - - - - - - *Gruba mesaj göndermek icin To send a message to the group * : ozgur-gundem@googlegroups.com *Gruba üye olmak icin To join the group * : ozgur-gundem+subscribe@googlegroups.com *Grup kurucusuna yazmak için To write to the group founder * : 0raj.p0yraz@neomailbox.net / oraj.poyraz@openmail.cc *Grup Sayfamız Our Group Page * : https://groups.google.com/g/ozgur-gundem/ *Arzu ederseniz bloğuma da göz atabilirsiniz You can also check out my blog if you wish * : http://orajpoyraz.blogspot.com/ *Yeni web sayfam Our new website * : https://erkin.cc/ *Eposta adresleri (Derdiniz varsa buradan ulaşın.) Email addresses (Contact us here if you have any problems.) * : Oraj.Poyraz@erkin.cc 0raj.p0yraz@neomailbox.net oraj.poyraz@openmail.cc

Gönderen zaman: Hiç yorum yok:

Sevr anlaşmasını hanedan onayladı mı, meclis onayladı mı? Onaylamadıysa anlaşmanın gereği neden yapıldı?

  1. Sevr anlaşmasını hanedan onayladı mı, meclis onayladı mı?
    1. 1. Meclis Onayladı mı? → HAYIR
    2. 2. Hanedan (Padişah) Onayladı mı? → HAYIR
    3. Saltanat Şurası’nda yaşanan "ayağa kalkarak onaylama" tartışmasının aslı nedir?
      1. 1. Görüş: "Ayağa Kalkanlar Sevr’i Tasdik Etti" (Resmî/Kabul Gören Görüş)
      2. 2. Görüş: "Padişaha Saygı İçin Ayağa Kalkıldı" (Saray Çevresi ve Savunma Görüşü)
      3. Sonuç ve Tarihî Gerçek
    4. 1. Sevr’i İmzalamaya Giden Osmanlı Heyeti ve Akıbetleri
      1. Heyette Yer Alan İsimler:
      2. Bu Kişilerin Akıbetleri Ne Oldu?
      3. Sürgün Hayatı ve Ölümleri:
    5. 2. TBMM’nin Aldığı "Vatan Hainliği" Kararı ve Hukuki Sonuçları
      1. Hukuki Süreç ve Kararlar:
      2. Kararın Siyasi ve Tarihi Önemi:
  2. Saltanat Şurası’nda antlaşmaya tek karşı çıkan Topçu Feriki Ali Rıza Paşa’nın sonradan başına neler geldi
    1. Şuradaki Büyük Direniş
    2. Sonrası ve Ölümü
    3. Tarihi Mirası
  3. 150likler listesine girenler kimlerdir, suçları ve cezaları neydi, ve akibetleri nasıl oldu?
    1. 1. Listeye Girenler Kimlerdir?
    2. 2. Suçları ve Cezaları Neydi?
    3. 3. Akıbetleri Nasıl Oldu?

Sevr anlaşmasını hanedan onayladı mı, meclis onayladı mı?

Sevr Antlaşması’nı ne Osmanlı Hanedanı (Padişah) ne de Meclis-i Mebusan resmî olarak onaylamamıştır. [1] Antlaşma, hukuken geçersiz kalmış ölü doğmuş bir belgedir.

Detaylar ve onaylanmama süreçleri şu şekildedir:

1. Meclis Onayladı mı? → HAYIR

Meclis Kapalıydı: Osmanlı Anayasası’na (Kanun-ı Esasi) göre bir uluslararası antlaşmanın yürürlüğe girmesi için Meclis-i Mebusan’ın onayı şarttı. ancak İtilaf Devletleri’nin İstanbul’u işgali üzerine Osmanlı Meclis-i Mebusan’ı 11-Nisan-1920’de resmen kapatılmıştı. Sevr ise 10-Ağustos-1920’de imzalandı.

Hukuken Geçersiz: Antlaşmayı onaylayacak bir meclis ortamda bulunmadığı için Sevr hiçbir zaman hukuki bir geçerlilik kazanamadı.

TBMM’nin Kararı: Ankara’da açılan Yeni Türk Devleti’nin meclisi (TBMM) ise antlaşmayı kesinlikle reddetti. Sevr’i imzalayanları ve onaylayan Saltanat Şurası üyelerini "vatan haini" ilan etti.

2. Hanedan (Padişah) Onayladı mı? → HAYIR

Saltanat Şurası Kararı: Padişah VI. Mehmed Vahdeddin, meclis kapalı olduğu için sorumluluğu tek başına almaktan çekindi. Sarayda eski komutanlar, nazırlar ve ayan üyelerinden oluşan "Saltanat Şurası" adında olağanüstü bir kurul topladı. Bu şurada antlaşmanın imzalanması yönünde görüş çıktı (sadece Topçu Feriki Rıza Paşa karşı çıktı).

Resmî İmza/Onay Eksikliği: Saltanat Şurası’nın "imzalansın" kararı üzerine Osmanlı heyeti Sevr’i imzaladı. Ancak anayasal sürecin tamamlanması için Padişah Vahdeddin’in antlaşmayı resmen onaylaması (tasdik etmesi) ve mühürlemesi gerekiyordu.

Padişah İmzalamadı: Padişah Vahdeddin, meclis onayından geçmeyen bu antlaşmayı resmî olarak hiçbir zaman onaylamadı ve imzalamadı.

Özetle; Sevr Antlaşması yürürlüğe girmesi için gereken anayasal mekanizmaların (Meclis onayı ve Padişah tasdiki) hiçbirinden geçmediği için hukuken ve fiilen asla yürürlüğe girmemiştir.

Saltanat Şurası’nda yaşanan "ayağa kalkarak onaylama" tartışmasının aslı nedir?

Sevr Antlaşması’nın taslağını görüşmek üzere 22-Temmuz-1920’de Yıldız Sarayı’nda toplanan Saltanat Şurası’ndaki "ayağa kalkarak onaylama" olayı, Türk tarihinin en çok tartışılan diplomatik ve siyasi krizlerinden biridir.

Tarihî belgeler, şura üyelerinin anıları ve o döneme ait şahitlikler ışığında bu tartışmanın aslı ve iki farklı bakış açısı şu şekildedir:

Olayın Gelişimi

Toplantıda antlaşmanın maddeleri okunmuş, Damat Ferit Paşa ve ekibi "İstanbul’un elden çıkmasını önlemek ve tamamen yok olmamak için" bu ağır şartların kabul edilmesi gerektiğini savunmuştur. Görüşmelerin sonunda oylama aşamasına geçilmiştir.

1. Görüş: "Ayağa Kalkanlar Sevr’i Tasdik Etti" (Resmî/Kabul Gören Görüş)

Bu yaklaşıma göre Padişah Vahdeddin, salona hitaben "Antlaşmayı kabul edenler ayağa kalksın, etmeyenler otursun" demiştir.

Padişahın bu çağrısı üzerine salondaki yaklaşık 50-55 devlet görevlisi, ayan üyesi ve komutanın neredeyse tamamı antlaşma lehine ayağa kalkmıştır.

Salonda oturan tek bir kişi kalmıştır: Eski Topçu Reisi ve Âyan Meclisi üyesi Topçu Feriki Ali Rıza Paşa. Ali Rıza Paşa, kendisine yapılan baskılara rağmen yerinden kalkmamış, antlaşmanın kabul edilmesinin "vatana ihanet" olduğunu söyleyerek kararı açıkça protesto etmiştir.

Mustafa Kemal Atatürk de sonraki süreçlerde (Nutuk ve çeşitli konuşmalarında), Padişah Vahdeddin’in Sevr’i bizzat ayağa kalkmak suretiyle şurada kabul ettirdiğini belirtmiştir.

2. Görüş: "Padişaha Saygı İçin Ayağa Kalkıldı" (Saray Çevresi ve Savunma Görüşü)

Toplantıya katılan bazı kişilerin (örneğin Sadrazam Tevfik Paşa’nın oğlu İsmail Hakkı Okday’ın) anılarına dayanan bu iddiaya göre olay bir "orta oyunu" ve hileden ibarettir:

"Sevr’i kabul edenler ayağa kalksın" denildiği sırada Damat Ferit Paşa, Padişah Vahdeddin’e salondan çıkması için işaret vermiştir.

Padişah yandaki odaya geçmek üzere ayağa kalktığında, saray protokolü gereği salondaki herkes hünkâra saygı (kıyam) göstermek amacıyla ayağa kalkmıştır.

Damat Ferit Paşa bu durumu fırsat bilerek oylamayı "Kabul edilmiştir" diyerek oldu bittiye getirmiştir. Hatta yine aynı kaynaklara göre Topçu Feriki Rıza Paşa, "Biz padişaha hürmeten ayağa kalktık, Sevr’i kabul ettiğimizden değil!" diye haykırarak bu oyunu protesto etmiştir.

Sonuç ve Tarihî Gerçek

Yöntem ne olursa olsun (ister bilinçli bir onay ister bir protokol hilesi olsun), Saltanat Şurası’nın resmi zabıtlarına göre Sevr Antlaşması’nın imzalanması kararı o gün o salondan çıkmıştır. Şura üyelerinin büyük çoğunluğu imza atılması yönünde irade göstermiştir.

Ancak bir önceki yanıtta belirttiğimiz gibi; bu ayağa kalkma olayı siyasi bir onaylama (taslak kabulü) niteliğindedir. Antlaşmanın yürürlüğe girmesi için gereken padişahın resmî ıslak imzası ve mühürlü tasdiki bu toplantıdan sonra da hiçbir zaman gerçekleşmemiştir.

1. Sevr’i İmzalamaya Giden Osmanlı Heyeti ve Akıbetleri

Saltanat Şurası’nın onay kararından sonra, Fransa’nın başkenti Paris yakınlarındaki Sèvres (Sevr) kasabasına antlaşmayı imzalamak üzere Hükümet adına resmi bir heyet gönderilmiştir.

Heyette Yer Alan İsimler:

Hadi Paşa (Bağdatlı Mustafa Hadi Paşa): Dönemin Maarif Nazırı (Eğitim Bakanı) ve eski komutandır. Heyetin başkanlığını yürütmüştür.

Rıza Tevfik Bölükbaşı: Dönemin Şura-yı Devlet (Danıştay) Reisi, filozof, şair ve siyasetçidir.

Reşat Halis Bey: Osmanlı Devleti’nin Bern (İsviçre) Sefiri (Büyükelçisi) olup heyete Paris’te dahil olmuştur.

(Not: Sadrazam Damat Ferit Paşa heyetle birlikte Paris’e gitmiş ancak imza töreninde bizzat masaya oturmamış, imza yetkisini bu üç isme devretmiştir.)

Bu Kişilerin Akıbetleri Ne Oldu?

Yüzellilikler Listesine Alındılar: Milli Mücadele’nin zaferle sonuçlanmasının ardından, Sevr’i imzalayan bu üç isim ve Damat Ferit Paşa, yeni Türk devleti tarafından vatan haini ilan edildiler. Lozan Antlaşması’na ek olarak çıkarılan ve Türkiye’ye girmeleri yasaklanan 150 kişilik "Yüzellilikler" listesine dahil edildiler.

Sürgün Hayatı ve Ölümleri:

Hadi Paşa: Türkiye’den kaçtıktan sonra Arnavutluk’a sığındı. Maddi zorluklar ve büyük bir vicdan azabı içinde 1932 yılında Tiran’da öldü.

Reşat Halis Bey: Sürgün hayatını Paris’te geçirdi. Unutulmuş ve sefalet içinde 1944 yılında Fransa’da hayatını kaybetti.

Rıza Tevfik Bölükbaşı: Hicaz, Şam ve Ürdün’de uzun yıllar sürgün hayatı yaşadı. 1938 yılında çıkarılan genel afla Türkiye’ye dönmesine izin verildi. İstanbul’a döndükten sonra inzivaya çekildi ve 1949 yılında burada öldü. Günlüklerinde Sevr’i imzalamış olmanın hayatının en büyük hatası ve pişmanlığı olduğunu sıkça dile getirmiştir.

2. TBMM’nin Aldığı "Vatan Hainliği" Kararı ve Hukuki Sonuçları

Ankara’daki Büyük Millet Meclisi, Sevr Antlaşması’nın imzalandığı haberini büyük bir infial ve öfkeyle karşılamıştır. Meclis, henüz Lozan imzalanmadan ve cumhuriyet ilan edilmeden önce, ihtilalci bir mahkeme ve yasama gücü olarak çok sert kararlar almıştır.

Hukuki Süreç ve Kararlar:

19-Ağustos-1920 Meclis Kararı: TBMM, Sevr Antlaşması’nı imzalayan heyet üyelerini (Hadi Paşa, Rıza Tevfik, Reşat Halis) ve bu antlaşmayı onaylayan Saltanat Şurası’nda olumlu oy kullananların tamamını "Vatana İhanet" (Hıyanet-i Vataniyye) suçuyla itham etti.

Gıyabi İdam Kararı: Ankara İstiklal Mahkemesi, bu kişileri gıyabında (kendileri mahkemede bulunmadan) yargıladı. Yapılan yargılama sonucunda Sevr’i imzalayanlar ve Damat Ferit Paşa idam cezasına çarptırıldı. Vatandaşlıktan çıkarılmalarına ve mallarının müsadere edilmesine (devletçe el konulmasına) karar verildi.

Vatandaşlıktan Çıkarma: Bu isimler Türk vatandaşlığından resmen ihraç edildi. Pasaportları iptal edildi ve ülkeye girmeleri durumunda görüldükleri yerde yakalanıp idam edilmeleri emredildi.

Kararın Siyasi ve Tarihi Önemi:

TBMM’nin bu sert hukuki adımı, dünyaya ve İstanbul Hükümeti’ne net bir mesajdı: “Ankara, Osmanlı’nın teslimiyetini tanımıyor; Türkiye’nin geleceğine dair tek meşru karar organı bizzat Türk milletinin meclisidir.” Bu karar, Türk halkının Milli Mücadele’ye olan inancını ve kenetlenmesini daha da artırmıştır.

Saltanat Şurası’nda antlaşmaya tek karşı çıkan Topçu Feriki Ali Rıza Paşa’nın sonradan başına neler geldi

Topçu Feriki Ali Rıza Paşa, Saltanat Şurası’nda gösterdiği vatansever ve cesur duruşun ardından çok uzun bir ömür sürememiş, Sevr travmasından kısa bir süre sonra hayatını kaybetmiştir. [1]

(Önemli Not: Kendisi, o dönem Milli Mücadele taraftarı hükümetler kuran Sadrazam Ali Rıza Paşa ile sıkça karıştırılır ancak tamamen farklı bir askeri şahsiyettir.) [1]

Sevr sürecindeki efsanevi duruşu ve sonrasındaki akıbeti şu şekildedir:

Şuradaki Büyük Direniş

Toplantıda "Kabul edenler ayağa kalksın" çağrısı yapıldığında, salondaki herkes bir şekilde ayağa kalkarken Ali Rıza Paşa yerinden kıpırdamamıştır. Kendisine ayağa kalkması ve çoğunluğa uyması yönünde baskı yapıldığında, bu ihtiyar asker antlaşmayı kabul etmediğini haykırmış: [1, 2]

"Ben bu antlaşmayı kabul etmiyorum! Bu vatanın parçalanmasına onay vermiyorum!" [1, 2]

diyerek hıçkıra hıçkıra ağlamış ve önündeki kanepeye kapanmıştır. Bu tavrıyla resmi zabıtlara "çekimser/reddeden tek üye" olarak geçmiştir. [, 2, 3]

Sonrası ve Ölümü

  • Baskı ve Yalnızlaştırma: Şuradan sonra İstanbul’daki işbirlikçi Damat Ferit Hükümeti ve saray çevresi tarafından dışlanmış, derin bir yalnızlığa itilmiştir. Ancak halk ve o dönem gizliden gizliye Milli Mücadele’yi destekleyen subaylar arasında adı bir onur timsali olarak anılmaya başlanmıştır.

  • Maddi ve Manevi Yıkım: İşgal altındaki İstanbul’un acı tablosu ve Sevr’in getirdiği milli felaket, zaten yaşlı ve hasta olan paşayı manen derinden sarsmıştır.

  • Vefatı: Saltanat Şurası’ndaki o meşum günden yaklaşık 10 ay sonra, 19-Mayıs-1921 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetmiştir. Vefat tarihi, ironik ve sembolik bir şekilde Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkarak Milli Mücadele’yi başlattığı günün ikinci yıl dönümüne denk gelmiştir. [1, 2]

Tarihi Mirası

Ali Rıza Paşa, Almanya’da topçuluk eğitimi almış, bu alanda kitaplar yazmış ve 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı’nda büyük başarılar göstermiş değerli bir komutandı. Ancak askeri başarılarından ziyade, Osmanlı elitlerinin ve devlet ricalinin teslim bayrağını çektiği o en karanlık günde sergilediği "tek kişilik dik duruşu" ile Türk tarihindeki saygın yerini almıştır. TBMM’nin çıkardığı vatan hainleri (Yüzellilikler) listesinden muaf kalmış, sonraki nesiller ve torunları tarafından her zaman hayırla ve gururla yad edilmiştir. [1, 2, 3]

150likler listesine girenler kimlerdir, suçları ve cezaları neydi, ve akibetleri nasıl oldu?

150’likler Listesi, Kurtuluş Savaşı’nın ardından Milli Mücadele karşıtı faaliyetlerde bulunan ve vatan hainliğiyle suçlanan kişilerin ülkeden tasfiyesi için hazırlanan hukuki/siyasi belgedir. Lozan Antlaşması’ndaki genel af hükmüne istisna olarak en fazla 150 kişinin listede yer almasına izin verildiği için bu adı almıştır.

Söz konusu listenin kapsamı, suçları, cezaları ve akıbetleri şu şekildedir:

1. Listeye Girenler Kimlerdir?

Liste, toplumun ve devletin farklı kademelerinden 8 ana grupta toplanan kişilerden oluşuyordu:

  • Damat Ferit Paşa Kabineleri: Eski nazırlar, bakanlar ve bürokratlar (Örn: Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi, Dahiliye Nazırı Ali Kemal).

  • Sevr’i İmzalayan Heyet: Hadi Paşa, Rıza Tevfik (Bölükbaşı) ve Reşat Halis Bey.

  • Kuva-yı İnzibatiye (Halifelik Ordusu): Ankara’ya karşı silahlı isyan başlatan askeri yetkililer (Örn: Süleyman Şefik Paşa).

  • Yollarını Ayıran Askerler: Başta Milli Mücadele’ye hizmet edip sonradan düzenli orduya karşı isyan ederek Yunanlılara sığınan Çerkes Ethem, kardeşleri Reşit ve Tevfik Beyler ile Kuşçubaşı Eşref.

  • Milli Mücadele Karşıtı Gazeteciler: Yazılarıyla direnişi kırmaya çalışan basın mensupları (Örn: Refik Halit Karay, Mevlanzade Rıfat).

  • Çeteciler, Hafiyeler ve Polisler: İngiliz ve Yunan istihbaratıyla çalışıp vatanseverleri ihbar edenler ile Ege’de işgalcilerle iş birliği yapan yerel çete reisleri.

(Not: Padişah Vahdeddin ve doğrudan hanedan üyeleri, 1924’teki Hanedan Kanunu ile zaten sürgün edildikleri için teknik olarak bu listeye dahil edilmemiş; ancak yakın çevreleri listede yer almıştır.)

2. Suçları ve Cezaları Neydi?

  • Suç Unsurları: Temel suç maddesi Hıyanet-i Vataniyye (Vatana İhanet) idi. Düşmanla iş birliği yapmak, halkı saltanat adına iç savaşa teşvik etmek, Sevr’i onaylamak, Türk askerini arkadan vurmak ve işgal idarelerinde resmi görev almak gibi suçlamaları kapsıyordu.

  • Cezaları: Listedeki kişiler gıyaben yargılanarak Türk vatandaşlığından çıkarıldı, Türkiye sınırlarına girmeleri süresiz olarak yasaklandı (sürgün) ve Türkiye’de bıraktıkları tüm mal varlıklarına devlet tarafından el konuldu.

3. Akıbetleri Nasıl Oldu?

  • Sürgün ve Sefalet: 150’liklerin büyük bölümü Suriye (Halep, Şam), Yunanistan (Batı Trakya), Mısır, Fransa ve Ürdün’e kaçtı veya buralara yerleştirildi. Vatansız kalmanın getirdiği manevi çöküş, geçim sıkıntısı ve derin vicdan azabıyla yaşadılar. Bir kısmı (Ali Kemal gibi) sürgüne kaçamadan halk tarafından linç edilerek öldürüldü.

  • 1938 Genel Affı: Cumhuriyetin ilanının 15. yılına yaklaşırken, TBMM 29-Haziran-1938’de çıkardığı özel bir kanunla 150’liklerin tamamını affetti ve kendilerine vatana geri dönme hakkı tanıdı.

  • Dönenler ve Dönmeyenler: Affın ardından Refik Halit Karay ve Rıza Tevfik gibi isimler Türkiye’ye geri dönerek sessiz ve inzivada bir yaşam sürdüler. Buna karşın Çerkes Ethem, affedilmeyi bir "suçluluk kabulü" sayıp gurur meselesi yaparak dönmeyi reddetti ve 1948 yılında Ürdün’ün başkenti Amman’da sürgünde öldü.





--

- - - - - - - - - - - - - - - -

Ya yap ya yapma. Denemek yok! .

~Yoda - Yildiz Savaslari~

- - - - - - - - - - - - - - - -

KORSAN ŞİİR😂😂😂

https://www.youtube.com/watch?v=16GrcoHzqZc

- - - - - - - - - - - - - - - -

Carpe mortem
Olumu yasa.

~Latince Atasozleri~

- - - - - - - - - - - - - - - -

BİZ Mİ DEDİK FETÖ’YE GEL BİTSİN BU HASRET DİYE…

https://www.youtube.com/watch?v=qMOpJWSUQAM

- - - - - - - - - - - - - - - -

Tabii ki bir insani sevebilirsiniz. Eger onu yeterince tanimiyorsaniz.

~Charles Bukowski.~

- - - - - - - - - - - - - - - -

MAVI CEYLAN

HangI sOzcUkler anlayacak benI
benI sana anlatacaklar
yUzyIllardIr taSldlGI kadInIn
Isyanlarla dokunmuS Ipek halI
CIlgIn incir aGacI
kOklerini CoGaltmIS yalnlzlIGa

HangI CICekler solacak ICImde
vazolarda solsa bile
onlar hep elime tutuSturulduklarI yerde kalacaktar
yalImlI sevgI sOzcUkleriyle
kOk sUrecekler
ruhumun dingin bahCesinde

Hangi hlCklrlklar ulaSak sana
boynuma Inciler gibI astlGlm gOzyaSlarlml
hele rahmimde CoGalan hayatI
nereden bileceksin
sevginin aklSlnI gObekbaGlndan
minik damlacIklar
pembe Urpertiler
Inanllmaz sevinClerle
dokunan yanaklanma
ve yaseminler aktIGlnda
oGlumun kUCUk aGzIna
sen uyuyacaksln yalnlzca .

Nereden bileceksin
oGlum gUlUmserken
usulca avcuma konan
kUCUcUk beyaz kuSu
ve ne kadar hIrCIn ve titiz olduGumu
kirienmesin diye
ruhuma Ozenle serdiGim
dantel iSlemeli OrtU

Nereden bileceksin
sen en yakln sanlrken bile
sessizce bUrUndUGUm
ipek saten yalnlzlIGI
yUzyIllar Oncesinden
esir pazarInda satIllrken
gOzyaSlarImla yeSeren
kUs aGaclnI

Nereden bileceksin
her gece daGlarda gezen
mavi bir ceylan olduGumu

sen utkan bir avci gibi
papyon taklp
pIrIl plrIl bir altIn halkaya
geCirsen bile isyankar boynumu


- - - - - - - - - - - - - - - -

Türker Ertürk "Devamlı…" - Sesli Köşe Yazısı 21 Nisan 2020 Salı #EvdeKal

https://www.youtube.com/watch?v=o6VIrtu-l-E

- - - - - - - - - - - - - - - -

Gariplik

~Babam kırdı beni ilkönce babam
Dosttan gördüm kahrın daniskasını
Nankör çıktı iyilik ettiğim adam
Sevdiğim kız da savdı sırasını

Bendim hayal üstüne hayal kuran
Gözüm kapalı olduğu zamanlar
Benim başımı taştan taşa vuran
Sandığım gibi değilmiş insanlar

Garibim dünyada garip nafile
Gelse boynuma dolansa da bahar
Kendi hoş kendi masum sesinizle
Siz söyleyin garipliğimi kuşlar

Cahit Sıtkı Tarancı~

- - - - - - - - - - - - - - - -

Bildigini bilenin arkasindan gidiniz.
Bildigini bilmeyeni uyandiriniz.
Bilmedigini bilene ogretiniz.
Bilmedigini bilmeyenden kacinin.

~KONFUCYUS~

- - - - - - - - - - - - - - - -

Ne kadar kalmak istesek de bazen gitmek zorunda kalırız.
Ve ne kadar gitmek zorunda olsakta, kalmaktan yanadır sol yanımız..

~Aziz Nesin( 1915 - 1995 )~

- - - - - - -




- - - - - - -

farsca_edatlar.pdf
INTRODUCTION_TO_MACHINE_LEARNING-_Nils_J._Nilsson.pdf
Almis_Kaan_Dastani_Veli_Gul_Altayca-Turkce.pdf
Ebul-Hasen_en-Nedvi-Rahmet_Peygamberi.epub
OKUL_TIYATROSUNUN_ONEMI.doc
Peygamber_Enokun_Kitabi.epub
Nazim_Hikmet-Memleketimden_Insan_Manzaralari.pdf
Hayatin_Anlami-Tolstoy.mobi
osho_sevgi.epub
George_R._R._Martin-Buz_ve_Atesin_Sarkisi-1_Taht_Oyunlari.pdf
Yukio_Misima-AYNADAKI_SURAT.pdf
Dokunmak-Ahmet_Cemal-Can_Yayinlari.mobi
Turgenyev-Hikayeler_I.epub
George_R._R._Martin-Buz_ve_Atesin_Sarkisi-3_Kiliclarin_Firtinasi.pdf
Korfez_Yayinlari-YGS_40_25_Fen_Bilimleri_Denemeleri.pdf
Bulent_Uran_Hipnozun_Kitabi.pdf
3.Bolum_WINDOWS_2000.pdf
Remi_de_Vos-Sana_bir_sey_soylememe_izin_ver.docx
Terry_Brooks-Shannara_nin_Kilici_3.epub
Necip_Fazil_Kisakurek-Cole_Inen_Nur.pdf
Bu_Ulke-Cemil_Meric.epub
Robert_Ludlum-Geri_Sayim.epub
Mircea_Eliade-Demirciler_ve_Simyacilar.pdf
Stefan_Zweig-Bilinmeyen_Bir_Kadinin_Mektubu.epub
FSI-French-Basic-Course-Revised-Volume-1-Student-Text.pdf
Sabri_Kalic-Tarihimizdeki_Garip_Olaylar.epub
Sevdalinka-Ayse_Kulin.epub
Sigmund_Freud-Duslerin_Yorumu_2_Cilt.epub
Cengiz_Aytmatov-Cemile-Ogretmen_Duysen.epub
Casino_Royale-Ian_Fleming.epub

- - - - - - -

"> "> "> "> "> "> "> ">
- - - - - - -



- - - - - - - - - - - - -
a45UyF587661
- - - - - - - - - - - - -

Gruba mesaj göndermek icin
To send a message to the group

:
 ozgur-gundem@googlegroups.com
Gruba üye olmak icin
To join the group

:
 ozgur-gundem+subscribe@googlegroups.com
Grup kurucusuna yazmak için
To write to the group founder

:
 0raj.p0yraz@neomailbox.net / oraj.poyraz@openmail.cc
Grup Sayfamız
Our Group Page

:
 https://groups.google.com/g/ozgur-gundem/
Arzu ederseniz bloğuma da göz atabilirsiniz
You can also check out my blog if you wish

:
 http://orajpoyraz.blogspot.com/
Yeni web sayfam
Our new website

:
 https://erkin.cc/
Eposta adresleri (Derdiniz varsa buradan ulaşın.)
Email addresses (Contact us here if you have any problems.)

:
 Oraj.Poyraz@erkin.cc
0raj.p0yraz@neomailbox.net
oraj.poyraz@openmail.cc


Gönderen zaman: Hiç yorum yok:
Kaydol: Kayıtlar (Atom)