- - - - - - -
Türkiye'de bazı çevreler tarafından Azerbaycan'a karşı yeni bir kampanya başlatıldı. Bu kapsamda Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral'ın ve AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Leyla Şahin Usta'nın Azerbaycan ile ilgili açıklamaları hoş karşılanmadı.
Azerbaycan; anayasası, devletçilik gelenekleri, millî menfaatleri ve bağımsız karar alma mekanizmaları bulunan egemen bir devlettir ve hiçbir devletin buna müdahale etme hakkı yoktur. Türkiye'de üst düzey bir siyasi görevde bulunmak; Azerbaycan toplumuna yön verme, Azerbaycan'ın iç siyasetine karışma veya ne yapması gerektiğini dikte etme yetkisi sunmaz. Bunu Türkiye Cumhurbaşkanı Başdanışmanı'nın ve AK Parti temsilcilerinin de iyi kavraması gerekir.
---
Vüqar Rəhimzadə – Milli Meclis Milletvekili
Türkiye Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral'ın Azerbaycan ile ilgili görüşleri kesinlikle kabul edilemez. Bu durum şüphesiz ki bütünüyle Azerbaycan'ın iç işlerine müdahale etmek, karışmak ve haksız bir yaklaşım sergilemenin açık bir örneğidir. Bu nedenle kim olursa olsun ve hangi makamda bulunursa bulunsun her birey, ifade ettiği fikirlerin ne derece tehlikeli ve tehdit oluşturabileceğinin bilincinde olmalıdır.
Oktay Saral gibi kişilerin, başka ülkelerin iç işlerine müdahale etmenin kabul edilemez olduğunu anlamaları gerekir. Bu tür yaklaşımlar her hâlükârda ülkeler arasındaki ilişkileri sarsmaya yönelik bir siyasetin yürütülmesidir.
---
Əlimusa İbrahimov – Siyaset Bilimci (Politolog)
Azerbaycan gerçekten bağımsız bir devlettir; kendi siyasetini bağımsız olarak belirler. Aynı zamanda bu zamana kadar Türkiye'nin ya da bölgedeki ve bölge dışındaki diğer ülkelerin iç işlerine karışma yolunu seçmemiştir.
Azerbaycan'ın dış siyasetine bu şekilde yön verme veya yol gösterme çabalarının bir eğilim hâline geldiğini düşünüyorum. Bu durum, devletler arasında asla kabul edilemeyecek bir yaklaşımdır.
---
Oktay Saral ile Leyla Şahin Usta'nın açıklamalarını bütünüyle Türkiye Devleti'nin veya Türk halkının resmî duruşu olarak sunmak doğru olmaz. Azerbaycan-Türkiye ilişkileri, münferit kişilerin sosyal medya paylaşımlarından kıyaslanamayacak kadar büyük bir tarihi ve stratejik öneme sahiptir. Bu ilişkilerin önemi gereği, siyasi temsilcilerin kullandıkları ifadelerin sorumluluğunu taşımaları gerekir. Konuyla ilgili olarak AK Parti yetkilileri, Azerbaycan'a yönelik sorumsuz açıklamalardan kaçınmaya çağrılmıştır.
Yayımlanan bildiride; Türkiye'nin kendi içinde dini ve dünyevi değerler etrafında yürütülen siyasi tartışmaların toplumdaki kutuplaşmayı derinleştirdiği belirtilmektedir. Başörtüsü gibi hassas konuların siyasi manipülasyon veya ayrıştırma aracı olarak kullanılmasının ne Türk halkının birliğine ne de genel anlamda İslam dünyasının dayanışmasına katkı sağladığı vurgulanmıştır.
---
Aqil Camal – “Ortak Değerler” Sivil Toplum Kuruluşu Başkanı
Türkiye'de de zaman zaman ve özellikle son aylarda bazı dini kesimlere veya cemaatlere yönelik operasyonlar ve gözaltılar gerçekleştirilmektedir. Buna karşın Azerbaycan toplumundan, resmî makamlarından, iktidar partisinden veya herhangi bir sivil toplum kuruluşundan Türkiye'de yürütülen bu operasyonlar ve tedbirlerle ilgili tek bir olumsuz tepki gelmemiştir.
Türkiye Devleti'nin de Azerbaycan'a yaklaşımı tam olarak bu şekilde olmalıdır. Azerbaycan kendi içinde —abartıldığı gibi büyük operasyonlar değil— sadece ortaokullarda kıyafet düzeniyle ilgili bazı kurallar uyguluyorsa, bunu büyük bir ajitasyon malzemesi yapmak ve sosyal medya üzerinden Azerbaycan'a karşı kullanmak doğru bir tutum değildir.
---
Azerbaycan-Türkiye Parlamentolar Arası Dostluk Grubu ise konuya ilişkin şu değerlendirmede bulunmuştur:
“Üzülerek belirtmek isteriz ki AK Parti iktidarı, bu tür olumsuz durumların önüne geçilmesi yönünde gerekli adımları atmamaktadır. Beklentimiz; Türkiye'deki ilgili siyasi çevrelerin ve mecliste temsil edilen iktidar partisinin bu hassas meselelere sorumlulukla yaklaşması, Azerbaycan'ın egemenliğine ve anayasal düzenine saygı göstermesi, iki ülke arasındaki ilişkilere zarar verebilecek açıklamalardan kaçınmasıdır.”
---
Haber Deşifresi ve Metin Düzenlemesi
Türkiye'de bazı daireler tarafından Azerbaycan'a karşı yeni kampanya başlayıb. Bu kontekstte Türkiye prezidentinin baş müşaviri Oktay Saralın ve AKP temsilcisi Leyla Şahin Ustanın Azerbaycan'la bağlı açıklamaları bir mənalı qarşılanmayıb.
Azerbaycan konstitusiyası, dövlətçilik ənənələri, milli maraqları və müstəqil qərarvermə mexanizmləri olan suveren dövlətdir və hiçbir dövlətin buna müdaxilə etməyə haqqı yoxdur. Türkiye'də yüksek siyasi vəzifə tutmaq da Azerbaycan cəmiyyətinə istiqamət vermək, onun daxili siyasətinə qarışmaq və nə etməli olduğunu diktə etmək səlahiyyəti yaratmır. Bunu Türkiye baş nazirinin müşaviri ve AKP temsilcileri də yaxşı dərk etməlidir.
---
Vüqar Rəhimzadə – Milli Məclisin Deputatı
Türkiye prezidentinin baş müşaviri Oktay Saralın Azerbaycan'la bağlı fikirləri qətiyyən qəbul olunmazdır ve bu, əlbəttə ki, bütövlükdə Azerbaycan'ın işinə müdaxilə etmək, qarışmaq və ədalətsiz yanaşmanın böyük bir nümunəsidir. Ona görə də hər bir şəxs kimliyindən ve hansı vəzifə tutmasından asılı olmayaraq düşünməlidir, ifadə etdiyi fikrin nə dərəcədə təhlükəli ve təhdidli olduğunu anlamalıdır.
Və Oktay Saral kimi insanlar, adamlar və dərk eləməlidir ki, digər ölkələrin daxili işlərinə müdaxilə etmək qəbul olunmazdır, qəbul edilməzdir ve bu, bütün hallarda əlbəttə ki, ölkələr arasında münasibətlərin sarsılmasına yönələn bir siyasətin yeridilməsidir.
---
Əlimusa İbrahimov – Politoloq
Azerbaycan həqiqətən müstəqil dövlətdir, öz siyasətini müstəqil olaraq müəyyən edir ve eyni zamanda bu vaxta qədər Türkiye'nin ve istənilən digər ölkənin regionda və regiondan kənarda olan ölkələrin daxili işlərinə qarışmaq yolunu tutmamışdır.
Düşünürəm ki, bu cür formada Azerbaycan'ın xarici siyasətində istiqamət vermək, yol göstərmək kimi bir tendensiya daşıyır ve təbii ki, bu da dövlətlər arasında yol verilməz bir haldır.
---
Oktay Saralın ve Leyla Şahin Ustanın açıqlamalarını bütövlükdə Türkiye dövlətinin və ya türk xalqının mövqeyi kimi təqdim etmək doğru olmaz. Azerbaycan-Türkiye münasibətləri ayrı-ayrı şəxslərin sosial şəbəkə paylaşımlarından qat-qat böyük tarixi və strateji əhəmiyyət daşıyır. Məhz bu münasibətlərin əhəmiyyətinə görə siyasi təmsilçilər sözlərinin məsuliyyətini dərk etməlidirlər. Məsələ ilə bağlı yap AKP rəsmiylərinə Azerbaycan'a qarşı məsuliyyətsiz açıqlamalardan çəkinməyə çağırıb.
Yayılan bəyanatda deyilir ki, Türkiye'nin özündə dini və dünyəvi dəyərlər ətrafında aparılan siyasi müzakirələr cəmiyyətdə qutuplaşmanı dərinləşdirir. Hesab edir ki, baş örtüyü kimi əsas məsələlərdən siyasi manipulyasiya və bölgüçülük vasitəsi kimi istifadə edilməsi nə Türkiye xalqının birliyinə, nə də ümumilikdə müsəlman dünyasının həmrəyliyinə xidmət edir.
---
Aqil Camal – “Ortaq Dəyərlər” İctimai Birliyinin Sədri
Türkiye'də də zaman-zaman və xüsusilə də son aylarda bir sıra dini kəsimlərə qarşı, cəmiyyətlərə qarşı həbslər həyata keçirilir. Azerbaycan cəmiyyətindən, Azerbaycan dövlətinin hansısa bir rəsmi şəxsi, nə hakim partiyadan, nə hansısa ictimai-siyasi təşkilatdan Türkiye'də həyata keçirilən bu həbslərlə bağlı, bu belə deyək də, profilaktik tədbirlərlə bağlı heç bir reaksiya olmur.
Türkiye dövlətindən də Azerbaycan'a yanaşma məhz bu cür olmalıdır. Əgər Azerbaycan öz daxilində hətta böyükdüyü kimi belə böyük bir tədbirlər yox, sadəcə orta məktəblərdə geyim forması ilə bağlı müəyyən qaydalar tətbiq eləyirsə, bunu böyük ajitatasiya səviyyəsinə qaldırmaq və bunu sosial şəbəkələr üzərindən Azerbaycan'a qarşı yönəltmək doğru-düzgün deyil.
---
Azerbaycan-Türkiye parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu ise mövzuya belə münasibət bildirib:
Təəssüflə qeyd etmək istəyirik ki, AKP partiya iqtidarı bütün bunların qarşısının alınması istiqamətində heç bir addım atmır. Gözləntimiz budur ki, Türkiye'nin müvafiq siyasi dairələri, o cümlədən parlamentdə təmsil olunan hakim siyasi partiya təmsilçiləri bu əsas məsələlərə məsuliyyətlə yanaşacaq, Azerbaycan'ın suverenliyinə və konstitusiya quruluşuna hörmət nümayiş etdirəcək, münasibətlərimizə mənfi təsir göstərə biləcək açıqlamalardan çəkinəcəklər.
