📑 Cumhuriyet Tarihinin Büyük Yolsuzluk ve Skandalları
Tarih - Skandal / Operasyon Adı : Dönemin Para Birimi Cinsinden Boyutu , Yaklaşık ABD Doları (USD) Karşılığı , Konusu ve Siyasi/Ekonomik Sonuçları
1927 - Yavuz-Havuz Skandalı : ~5 Milyar Yeni Kuruş , ~2.500.000 $ , Yavuz zırhlısının onarım ihalesinde usulsüzlük. Dönemin Bahriye Bakanı İhsan Eryavuz, Yüce Divan'da yargılanıp hapis cezası alan ilk bakan oldu.
1975 - “Sunta” (Mobilya) Yolsuzluğu : ~25 Milyon Eski TL (Alınan vergi iadesi) , ~1.750.000 $ (Dönemin kuruyla) , Süleyman Demirel'in yeğeni Yahya Demirel'in lüks mobilya yerine değersiz sunta ihraç ederek devletten haksız vergi iadesi alması. Türkiye, “Hayali İhracat” kavramıyla ilk kez bu davayla tanıştı.
1985 - Horzum Skandalı : ~60 Milyar Eski TL , ~90.000.000 $ , Kemal Horzum'un, Emlak Bankası Ankara Kızılay şubesini usulsüz kredilerle dolandırması. Türkiye tarihinin ilk büyük “banka hortumlama” vakalarından biridir.
1993 - İSKİ Skandalı[] : ~31 Milyar Eski TL , ~3.000.000 $ , İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi ihalelerindeki yolsuzluk ağları. 1994 yerel seçimlerinde İstanbul'un siyasi yönetiminin kökten değişmesine neden oldu.
1993 - İLKSAN Skandalı : ~223 Milyar Eski TL (Arsa bedeli) , ~160.000.000 $ , İlkokul Öğretmenleri Sağlık ve Sosyal Yardım Sandığı'nın (İLKSAN), Pendik'teki bir arsayı piyasa değerinin çok üzerinde, şaibeli şekilde satın alması. Dönemin Başbakanı Süleyman Demirel'in “Verdimse ben verdim, ne olmuş!” sözüyle siyasi tarihe geçti.
1998 - Türkbank Skandalı[] : 163 Trilyon Eski TL , 600.000.000 $ , Türk Ticaret Bankası ihalesine mafyanın müdahale etmesi. Mesut Yılmaz başbakanlığındaki 55. Hükümet gensoruyla düşürüldü.
1998 - Kayıp Trilyon Davası[] : ~1 Trilyon Eski TL , ~3.800.000 $ , Kapatılan Refah Partisi'ne yapılan hazine yardımının sahte belgelerle harcanmış gösterilmesi. Necmettin Erbakan dahil birçok yönetici ceza aldı.
2001 - Beyaz Enerji Operasyonu : ~400 Milyar Eski TL , ~350.000 $ (Doğrudan kanıtlanan rüşvet) , Enerji ihalelerinde dönen milyarlarca dolarlık rüşvet ağları. Enerji Bakanı istifa etti; Türkiye'yi 2001 krizine götüren süreç hızlandı.
2008 - Deniz Feneri Davası[] : ~41 Milyon Euro , ~60.000.000 $ , Almanya'da toplanan insani bağışların amaç dışı şirketlere aktarılması. Alman mahkemelerince “asri zamanların en büyük soygunu” sayıldı.
2013 - 17-25 Aralık Operasyonları : ~20 Milyar Yeni TL , ~10.000.000.000 $ , Reza Zarrab ve Halkbank eksenli rüşvet, kaçakçılık ve kara para aklama iddiaları. Kabinedeki 4 bakan görevinden ayrıldı.
2021 - Thodex Kripto Vurgunu : ~17 Milyar Yeni TL , ~2.000.000.000 $ [2.1] , Kripto para borsası fonlarının buharlaştırılmasıyla yapılan dijital çağın en büyük nitelikli dolandırıcılığı [2.1].
2026 (Güncel) - Eylül 2026 Büyük Fon Skandalı : ~830 Milyar Yeni TL , ~17.000.000.000 $ ila 18.300.000.000 $ , Eylül 2026'da SPK'nın manipülasyon gerekçesiyle 131 hedge/yatırım fonunu tasfiye etmesiyle patlayan cumhuriyet tarihinin en büyük finansal krizi. Yarım milyona yakın yatırımcıyı etkiledi, iktidar partisinden (AKP) Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya hisse satış iddiaları nedeniyle istifa etmek zorunda kaldı.
💵 Toplam Dolar (USD) Hacmi
Yukarıda kronolojik olarak listelenen, ihaleye fesat karıştırma bedellerini, haksız kazançları, buharlaşan varlıkları ve manipüle edilen fon hacimlerini içeren Cumhuriyet tarihinin bu en büyük skandallarının toplam ABD Doları cinsinden karşılığı:
30.918.400.000USD, Yaklaşık 30,9 Milyar Dolar)
(Not: Bu devasa toplamın yarısından fazlasını, Eylül 2026'da yürürlüğe giren ve piyasa manipülasyonu/Ponzi iddiaları nedeniyle tasfiyesine başlanan 17-18 milyar dolarlık güncel fon skandalı oluşturmaktadır. 1970 ve 80'lerdeki milyon dolarlık vurgunlar, o dönemlerin devlet bütçelerine oranla devasa büyüklükte olmalarına rağmen, bugünkü doların nominal değer karşısında matematiksel toplamda küçük görünmektedir). [1, 2]
[2] (https://www.middleeasteye.net/news/turkeys-17bn-fund-scandal-becomes-political-crisis-erdogan)
- - - - - - - - - - - - -
a45UyF587661
- - - - - - - - - - - - -
| Gruba mesaj göndermek icin To send a message to the group |
: |
ozgur-gundem@googlegroups.com |
| Gruba üye olmak icin To join the group |
: |
ozgur-gundem+subscribe@googlegroups.com |
| Grup kurucusuna yazmak için To write to the group founder |
: |
0raj.p0yraz@neomailbox.net / oraj.poyraz@openmail.cc |
| Grup Sayfamız Our Group Page |
: |
https://groups.google.com/g/ozgur-gundem/ |
| Arzu ederseniz bloğuma da göz atabilirsiniz You can also check out my blog if you wish |
: |
http://orajpoyraz.blogspot.com/ |
| Yeni web sayfam Our new website |
: |
https://erkin.cc/ |
| Eposta adresleri (Derdiniz varsa buradan ulaşın.) Email addresses (Contact us here if you have any problems.) |
: |
Oraj.Poyraz@erkin.cc 0raj.p0yraz@neomailbox.net oraj.poyraz@openmail.cc |
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder