EGE CANSEN: BUHARLAŞAN SERVETLER

cansen@sozcum.com

03 Mart 2022

Adettendir, dünyanın herhangi bir yerinde bir karışıklık çıkarsa hemen hisse senetleri ve tahviller değer kaybeder. Televizyonlarda ekonomi haberleri başlanınca, ekran üçe bölünür. Sol yanda televizyon gazetecisi, ortada bölümde elle veya makineyle para sayma görüntüleri, sağ tarafta da günde 24 saat ve yılda 365 gün "indi-bindi" analizi yapan uzmanlar yer alır. Borsa inince, daha da iner diye söze başlanır. Derken, iner ama o kadar da inmez, çünkü feşmekanca düzeyde bir "destek" var denir. Bunun anlamı, endeks o düzeye gelince iniş duracak, çıkış başlayacak demektir. "Düşükten al, yüksekten sat" düsturuyla hareket etmek isteyenler destek noktasını belleklerine yerleştirirken yorumcu, "destek kırılırsa" diye söze devam eder. Gel de al veya sat kararı ver bakalım. Her gecenin bir sabahı olduğu için, borsa düşüşleri de sonsuza kadar sürmez. Bir gün gelir endeks yeniden yükselme başlar. Yorumcular ekranlarda tekrar boy gösterir. "Bu çıkış böyle devam etmez, bunun bir de direnç noktası vardır" derler. Arkasından da direnç kırılırsa, endeks çok daha yükselebilir diye ilave ederler. Borsadan para kazanmak isteyenler bir türlü, ne zaman menkul kıymet alacağını ne zaman satacağını öğrenemez. Çünkü herkes biliyorsa, kimse bilmiyordur.

EKONOMİ BİR BİLANÇODUR

İktisadi olaylar hakkında konuşurken saçmalamak için dünya veya ülke ekonomilerini zihinlerde bir bilanço olarak resmetmek gerekir. Bilançonun İngilizcesi "balance sheet"tir. Türkçesi de "denge tablosu" daha doğrusu "denklik tablosu" olmalıdır. Denklik (equilibrium), muhasebenin olduğu kadar iktisadın da temel kavramıdır. İktisat öğrenimi "arz" ve "talep" kavramlarını ve bunları birbirine denkleştiren şeyin "fiyat" olduğunu anlamakla başlar. Fiziğin temelinde (termodinamikte) "hiçbir şey yoktan var olmaz, varken yok olmaz; ancak hal değiştir" diye bir doğa kanunu yatar. İktisatta da "alacaklı olmadan borçlu olmaz, ancak alacaklı veya borçlu değişebilir" diye bir denklik kanunu vardır. Dolayısıyla mesela "dünyada borçlar çok arttı" diye üzülmek saçmalamaktır. Çünkü "borçlar" ne kadar artmışsa "alacaklar" da o kadar artmıştır. Tehlike, borçların artması değil, borçlunun varlıklarının borçlarını karşılayamaz olmasıdır.

REEL VE REEL OLMAYAN EKONOMİ

Ekonomiler, milli gelir sayılarıyla izlenir. Milli gelir sonuçları, millli servet (bilanço) kalemlerindeki değişimlerle uyuşmuyorsa doğruyu göstermiyordur. Günlük hayatta bu "kişinin geliri eksi gideri, kalana eşit olmalı" demektir. Eğer kalan şey (para), "gelir-eksi-gider"den büyükse bu kalan şey (servet) "gerçek (reel) olmayan" bir varlıktır. Amerika'da reel ekonomiye "Main Street" (Çarşı Sokağı), reel olmayan ekonomiye de "Wall Street" (Borsa Sokağı) denir. Bu iki sokağın bilançolarının denk olması gerekir. Ama hiçbir zaman değildir. Çünkü Çarşı Sokağı'nda elle tutulur mallar satılırken, Borsa Sokağı'nda "beklentiler/hayaller/korkular" satılır. Ancak satılan şey, reel olmasa da alınan ve verilen para reeldir. Kriz zamanlarında korku, ümidi bastırır. Bu yüzden reel varlıkların fiyatları artarken reel olmayanların fiyatları düşer. Çünkü gelecek kaygısına düşenler ellerindeki "reel olmayan" varlıkları bir an önce satıp "reel nakde" geçmek ister. Bu panik satışlar borsayı çökertir. Mutad yorumcular buna "borsada milyarlar buharlaştı" der. Bir süre sonra…

SON SÖZ: Buharlaşan milyarlar, yağmur olup borsaya yağar.

https://www.sozcu.com.tr/2022/yazarlar/ege-cansen/buharlasan-servetler-6985158/

--

- - - - - - - - - - - - - - - -

Hiç bir şey bilmiyorlar, bilmek istemiyorlar.
Şu cahillere bak, dünyaya egemen onlar.
Onlardan değilsen eğer, sana kâfir derler.
Onlara aldırma Hayyam, yoluna devam et.

~Ömer Hayyam~

- - - - - - - - - - - - - - - -

Biraz Paris

1. place pigalle

telefonlarla geldi telaşlı ve ürkek
birdenbire geldi beklemiyordum
hayli dargın sesi kalın ve titrek
umutsuzluğuma geldi oysa yorgundum
üstelik incittim de istemeyerek

akşamdı samanyolu patlamıştı
bütün sacre coeur silme akordeon
mulhouse'lu muydu neydi işte unuttum
ilk yudumda ağlamaya başlamıştı
şakakları ter içinde gece saat on
kibrit aranıyor göğüs geçirerek
bütün sevgilerinde yanılmıştı

bir omzuna almış sanki gökyüzünü
dudakları masmavi alsace lorrain
yüzü cermenlerin en eski hüznü
hölderlin bakıyor sisli gözlerinden
ellerini şöyle okşayacak oldum
duydum nabzının gök gürültüsünü

adı yağmur mu akşamüstü mü
uzak bir panayırda ip atlayan çocuklar
dalgalar vurdukça sarsılan mendirek
gecesi kaydı mı nedense beni arar
dilinde özürler bilerek bilmeyerek
zenciler çaldı mı cazın hali başka
oturduğu yerde içtikçe eksilerek
barın camlarına orospular çiziliyor
özlem büyük korku epeyce şaka

telefonlarla geldi telaşlı ve ürkek
birdenbire geldi beklemiyordum
hanidir içimden bir başkası geçiyor
gözlerim hanidir ondan uzakta
hölderlin'i bırakmıştım artık sevmiyordum

~Atilla İlhan~

- - - - - - - - - - - - - - - -

Okul, genc beyinlere insaliga saygiyi, millet ve ulkeye sevgiyi, bagimsizlik onurunu ogretir.
1922.

~K.Ataturk~

- - - - - - - - - - - - - - - -

Nukte, konusmanin yemegi degil, tuzudur.


- - - - - - - - - - - - - - - -

Ey Aptal insan

~Michel Montaigne~

- - - - - - - - - - - - - - - -

Peygamber, Medine`de bir yahudi tarafından büyülendi.
Günlerce ne yaptığını bilmez durumda ortalıkta dolaştı.

~Buhari 59/11; 76/47; Hanbel 6/57; 4/367~

- - - - - - - - - - - - - - - -

AKDENIZ ACILIYDI XIX
. . . . . .
De bana nasil oldurebilir kisi kendini
Sevgi icin.
Sonra nasil dusunebilir deniz deniz
Sonra nasil sever\?
Guzellikle cirkinlikle ilgin yok
Buyuksun
Ve varsin her oluda
Bugdaydan yalima dek.
Duy gecenin ustunden
Seni dusundukce
Oyle yasliyim ki
Yeryuzunun butun sevgilerine guluyorum.

~Fazil Husnu DAGLARCA~

- - - - - - - - - - - - - - - -

Hayatta butun basarilarimi her zaman ve her iste bir ceyrek saat once harekete gecmeme borcluyum.

~OSCAR WILDE~

- - - - - - - - - - - - - - - -

İLERİCİ EYLEMLERİN GERİ KALMIŞLIĞI ÜZERİNE ÇÖZÜM ÖNERİSİ...

https://www.youtube.com/watch?v=Pe9orqX_7Nc



- - - - - - - - - - - - -
a45UyF587661
- - - - - - - - - - - - -

Grup eposta komutlari ve adresleri	:
Gruba mesaj gondermek icin	:	ozgur-gundem@googlegroups.com
Gruba uye olmak icin	:	ozgur-gundem+subscribe@googlegroups.com
Grup kurucusuna yazmak icin	:	0raj.p0yraz@neomailbox.net  /  oraj.poyraz@openmail.cc
Grup Sayfamiz	:	https://groups.google.com/g/ozgur-gundem/
Arzu ederseniz bloguma da goz atabilirsiniz	:	http://orajpoyraz.blogspot.com/
Özgürlük adam, henüz yeni kurdum. Siyasi iktidarın sürekli yasakladığı, polisiye önlemler ile gizlemeye çalıştığı şeyleri burada biriktireceğim. Videolar, resimler, makaleler falan.	:	http://insulaelibertatis.com/