İstiklal Mahkemeleri ne için kurulmuştu?

Millî Mücadele'nin ilk zamanlarında asker, savaştan henüz yeni çıkmıştı ve bu savaş hezimetle sonlandığından firar, artık askerin herhangi bir bahane öne sürmeden dağılması halinde gerçekleşiyordu.

Ayrıca yeni yeni tesis edilmeye çalışılan otorite, dikkate değer değildi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla (23-Nisan-1920), Ahz-ı Asker Şubeleri yeniden düzenlenecekti.

Düzenli ordunun kurulmasıyla bu sefer kaçışın temelleri hazırlanır ve çeşitli bahanelerle kaçış devam eder.

Mesela, İnönü Muharebeleri boyunca, firar hiç durmamıştır.

İkinci İnönü Muharebesi'ne (23 Mart-1 Nisan 1921) gelindiğinde birliklerinin çoğunun cephesi kalmamış, 4 subay, 1. 076 er firar etmişti. 18-Eylül-1920'de kurulan İstiklal Mahkemeleri bu dönemde varlığını sürdürmelerine rağmen, zikredilen firar sayısı dikkat çekicidir.

Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda (10-24-Temmuz-1921) ise sırf 41. Tümen'de 1 subay,942 er firar etmiştir.

Bu sayı şehit ve yaralı toplamının üç katıdır.

Kütahya Eskişehir Savaşı boyunca ise 30. 700 kişi firar etmiştir.

Bu sayı İstiklal Mahkemeleri'nin tesiri ile gittikçe azalarak

Ağustos'ta 4. 400-4. 500'e düşmüşken,15-Eylül-1921'de Sakarya Savaşı'nda 120. 000 olan asker mevcudunun 10. 000'i firar etmiştir.

Sakarya Savaşı sonunda, toplam firar oranı 48. 335'e ulaşmıştır.

Sayılar birebir gerçekle örtüşmese de firar eden çok büyük bir kitle vardır ve İstiklal Harbi de bu kitlenin geri kazanılmasının sonucu zaferle sonuçlanacaktır.

Oraj POYRAZ(0raj.p0yraz@neomailbox.net)
           L2fSIJNoA0xfSNxA  

---