Köprülü Yahya Kaptan 8 Ocak 1920 tarihinde Osmanlı jandarmasınca şehit edildiğinde 28 yaşındaydı

Köprülülü Yahya Kaptan(*) 8 Ocak1920 tarihinde, İstanbul işgal kuvvetleri emrindeki Osmanlı Hükümeti kolluk kuvvetlerince Kocaeli/Tavşancıl'da şehit edilen bir kahramandır.

Kurtuluş Savaşı'nın utkuyla sonuçlandırılması ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kurulması yolunda başardıklarının bilinciyle 28 yaşında katledilen Kuvayı milliye şehidimizin kutsal anısı önünde saygıyla eğiyorum.08-Ocak-2026 P.be

KÖPRÜLÜLÜ YAHYA KAPTAN KİMDİR?

— 1891'de Makedonya'nın Köprülü kasabasında doğar.

— Amcasına saldıran bir Bulgar'ı öldürüp 21 yaşındayken dağa çıkar.

— Balkanlarda her çete reisine verilen "Kaptan" lakabını alır.

— Balkan savaşlarında çeşitli cephelerde çarpışmalara katılır.

— Birinci Dünya Savaşı'nda doğrudan Enver Paşa'ya bağlı olan gizli haber alma örgütü Teşkilat-ı Mahsusa'ya katılır.

— Teşkilat-ı Mahsusa'da bulunduğu sürede iki görev üstlenir.

1. Sırplara karşı sabotaj eylemleri gerçekleştirmek,

2. Irak Cephesi'nde Osmanlı 6. Ordu Komutanı olan Halil (KUT) Paşa'nın emrinde, Arap aşiretlerinin çöl çetelerine karşı çeteci eylemler düzenlemektir.

— 30-Ekim-1918 Mondros Mütarekesi sonrası Irak Cephesi'nden dönerken İttihat ve Terakki'nin ünlü silahşörü Yakup Cemil ile yolu kesişir

— Harbiye Nazırı ve Başkomutan Vekili Enver Paşa'ya bu ikilinin suikast girişiminde bulunmak savıyla tutuklanıp yargılanırlar. Yakup Cemil idam edilir.

— Yahya Kaptan ise Irak'a sürgüne gönderilir.

— I. Dünya Savaşı bittiğinde, cephelerden çekilen Osmanlı orduları ile Yahya Kaptan da İstanbul'a gelir.

— Ama Teşkilat-ı Mahsusa dağıtıldığından İstanbul'da kalamaz.

— Eski İttihatçıların kurduğu gizli örgütlerden en önemlisi olan Karakol Cemiyeti'nin Menzil gurubuna katılır.

— Yenibahçeli Şükrü Bey liderliğindeki Menzil Gurubu, Anadolu'da başlaması olası mücadeleye malzeme ve insan aktarımını sağlamak için Kocaeli Yarımadası'nı kontrol altında tutmayı amaçlamıştı.

— Dağınık birlikler toplanarak başına Yahya Kaptan getirilir.

— Mustafa Kemal'in direktifleri ve İstanbul'daki Karakol Cemiyeti ile eşgüdüm yaparak İstanbul'dan Anadolu'ya geçenlerin sasğ salim ulaşımlarını sağlar.

— Gebze'de Kuvay-ı Milliye'yi örgütleyerek İstanbul-Kocaeli yöresinde çeşitli eylemlere girişir.

— İstanbul'da Bekirağa Bölüğü'nü basarak Halil Paşa, Şadi Bey ve Talat Bey'in kaçırılmasını sağlar.

— Konuşlandığı Tavşancıl'dan Aralık 1918'de yaptığı harekatlarla Ahırkapı (İstanbul) Cephaneliği Baskını, Darıca Un Deposu Baskını, Rum çetelerinin imhası gibi önemli hizmetler yapar.

— İstanbul Hükümeti kolluk güçleri ile Tavşancıl'da girdiği çarpışmada teslim olan Köprülü Yahya Kaptan, 9 Ocak 1920 günü başı kesilerek şehir edilir.

— Mustafa Kemal'in emriyle öldürüldüğü yere anıtı dikilir.

— Adı İzmit'te pek çok yere verilir.

— Yahya Kaptan'ın eşi Şevket Hanım, Mustafa Kemal Paşa'ya çektiği telgrafta:

— Kocam Yahya Kaptan, sadece sizinle olan münasebeti dolayısiyle hiçbir kanuni suçu olmaksızın, teslim olduğu halde, Gebze Jandarma Yüzbaşısı Nail ve Üsteğmen Abdurrahman Efendiler tarafından alçakçasına şehit edildi.

— Bütün Tavşancıl halkı, olayın şahididir.

— Hakkımı aramak için Adliye ve Dâhiliye Nezaretlerine müracaat edildi.

— İki yetimle perişan halde bulunuyoruz. Bu konuda teşebbüs ve yardımlarınızı bekleriz. Emir sizindir." demektedir(Nutuk, s.247-148.)

Mustafa Kemal, iki yetimi himayesine alır ve ailenin de sıkıntılarının giderilmesiyle ilgilenir. ailesine 'Vatan hizmetleri tertibinden' maaş bağlanmasına ilişkin kanun TBMM'de 19-Ekim-1922 günü kabul edilir.

( BU YAZI DERLEMEDİR)

Oraj POYRAZ(0raj.p0yraz@neomailbox.net)
           L2fSIJNoA0xfSNxA  

---