28 Mart 2019 Perşembe

SONER YALÇIN . OSMANLI OSMANLICA’YA KARŞIYDI

SONER YALÇIN . OSMANLI OSMANLICA'YA KARŞIYDI

10 Aralık 2014




Goethe "eyleme geçmiş cehaletten daha korkunç bir şey yoktur" demişti.

Erdoğan ve şürekası idealize ettikleri Osmanlı'yı her fırsatta övüyorlar. Övsünler. Biz de överiz; ve niye övünmeyelim; Osmanlı atamız.

Ama: Överken bilmek de gerekir.

Cehaletin panzehiri bilgi'dir.

Erdoğanlar Osmanlı'yı bilmiyor. Hiçbir bilimsel temeli olmayan bir hayal içindeler. Baksanıza Osmanlıca'yı liselerde zorunlu dil dersi olarak okul müfredatına sokacaklar. Öyle ya…

Sanıyorlar ki Türkiye bir günde Osmanlıca'yı bırakıp Latin Alfabesi'ne geçti!

Bu cehalet Osmanlı dönemindeki Osmanlıca tartışmalarını bilmiyor!. .

II. Abdülhamit döneminde üç kez Maarif Nazırlığı'na (Eğitim Bakanlığı'na) getirilen ve yaklaşık 9 yıl bu görevi sürdüren Münif Paşa'yı (1830-1910) tanıdıklarını ise hiç sanmıyorum!. .

Münif Paşa aynı zamanda; Osmanlı Devleti'nin ilk sivil bilim kurumu olan "Cemiyyet-i İlmiyye-i Osmaniyye"nin kurucusuydu.

Arapça Farsça Almanca İngilizce ve Fransızca biliyordu.

Şam'da Kahire'de ve Berlin'de öğrenim gördü.

Osmanlı'nın "aydınlanma merkezi" Babıali Tercüme Odası'nda yetişti.

Voltaire gibi "aydınlanma çağı" filozoflarını Osmanlıca'ya çevirdi.

Yani… Dil konusunu teoride ve pratikte bilen bir Osmanlı münevveri ve devlet adamıydı.

Osmanlıca'nın ıslahı konusunu ilk dile getirenlerden biri de Münif Paşa idi.

İyi de…

Osmanlıca neden artık sorun olarak görülüyordu?

İşte meselenin bam teli de burasıydı…

Tartışma matbaayla başladı

Osmanlıca'nın sorun olarak görülmesi 18'inci yüzyıl başında oldu. Çünkü…

Matbaa 1727'den itibaren günlük yaşama girdi. Fakat matbaa okur yazar sayısında artışa neden olamadı. Bunun sebebi; hem Osmanlıca'nın okumada ve yazmada doğurduğu güçlükler hem de Türkçe'nin ses varlığına uygun olmayışıydı.

Ardından… Geri kalmışlığına çare olarak mektepler açmaya başlayan Osmanlı "dil sorunuyla" bir kez daha yüzleşti: 6-7 yıl bu dili öğrenmeye harcayan çocuklar bir mektubu bile okuyamıyordu! İşin garip yanı öğretmenlerin durumu da aynıydı!

Osmanlıca alfabe okumayı güçleştiriyordu.

Arap harfleri Türkçe kelimeleri ifadede yetersiz kalıyordu.

Hareke (ünlü işaretleri) konulmayan kelime beş-on şekilde okunuyordu ve kuşkusuz bunların anlamları çok farklıydı! (Örneğin kef vav re ile yazılan sözcük; kürk kürek gevrek körük görk görün diye okunabiliyordu. )

Mevcut harflerle özel isimleri yazıda belirtmek çok güçtü.

Osmanlıca tamlamalara vs. hiç girmeyeyim…

Ahmet Cevdet Paşa "Kavaid-i Osmaniyye" adlı eserinde Türkçe'de bulunup da Arap harfleriyle gösterilemeyen sesleri belirtmek için bir yol bulunmasının elzem olduğunu yazdı.

Konu devletin ilim kurulu olan Encümen-i Daniş'in gündemine geldi ve bazı harfler üzerine işaretler konulmasına karar verildi ama bu da sorunu çözmedi.

Bir parantez açmalıyım; Osmanlıca ayrıca matbaa basımını da zorlaştırıyordu. Latin harfleriyle 30-40 cins karakterle basım yapılırken; Osmanlıca normal bir yazı için en az beş yüz cins ve keza Osmanlıca yazı türü ta'lik için ise bunun üç katı harf karakterine ihtiyaç vardı! Yani kitap basımı çok güçtü.

Osmanlı Devleti Osmanlıca sorununu çözmek istiyordu. Bu nedenle "yeni harflere geçmek" gerektiğini vurgulayan Münif Paşa'yı üç kez Maarif Nazırlığı'na getirdi.

Her seferinde II. Abdülhamit cahillerden korkup onu görevden aldı. Çünkü…

Münif Paşa camilerde verilen vaazlarda bile gavurluk getirmekle itham edildi!

Oysa sorunun dinle hiç ilgisi yoktu; teknikti…

200 yıllık sorun

Yeni harflere geçmeyi resmi olarak ilk kez 1863'te Sadrazam Fuat Paşa'nın huzurunda dile getiren Azerbaycanlı yazar Mirza Feth Ali Ahundzade oldu. (Saray'da kimileri Latin Alfabesi biliyordu. Örneğin 18. yüzyılda Sultan 3. Selim döneminde ünlü Fransız sanatçı Melling Kalfa ile Hatice Sultan arasındaki mektuplaşmalar Latin harfleriyle Türkçenin günümüze kadar gelmiş ilk örneğidir. )

Evet… Osmanlı Devleti sorunu ve çözümünü biliyor ama korkuyordu: slam alfabesi nasıl terk edilebilir"di!

Ancak… Dil sorunu tartışmaları Osmanlı'da bitmedi. Örneğin…

Namık Kemal şöyle yazdı: "Bizim çocuklar beş-altı yaşında mahalli mektebine verilip iki-üç senede bir hatim indirdikleri ve birkaç sene dahi tecvid ile hatimler tekrar okunduğu ve beş-altı yıllar sülüs ve nesih karaladıkları halde; ellerine bir gazete verilse okuyamazlar. İki satır bir tezkere kaleme almak nerede?" (Hürriyet 5 Temmuz 1869)

Gazeteler bile birbirine düştü; "Latin harflerine geçilsin" diyen Terakki ile Ceride-i Havadis arasındaki tartışma günlerce sürdü.

Osmanlı döneminde ilk Arnavutlar Arap Alfabesi'ne son verdi. Keza…

1879'da İstanbul'da Abdül ve Şemsettin Sami Fraşeri kardeşler Latin ve Yunan harflerinin karışımından oluşan İstanbul Alfabesi'ni oluşturdu. Bu alfabeyle bir gramer ve bir dizi okul kitabı yayınlandıysa da çok yaygınlık kazanamadı.

Daha sonra… Maarif Nezareti'ne bağlı İmla Komisyonu kimi aydınlar tarafından kurulan Islah-ı Huruf Cemiyeti ve Gazi Ahmet Muhtar Paşa başkanlığındaki Islah-ı Huruf Encümeni Osmanlıca'ya sesli harflerin eklenmesi harflerin ayrı yazılması gibi düzenlemeler yaptı ise de başarılı sonuç alınamadı.

Osmanlı'nın 200 yıllık Osmanlıca'nın dil sorununu Cumhuriyet 1928'de çözdü; okuması ve yazması kolay öğrenilen Latin Alfabesi'ne geçildi.

Bugün Erdoğan tarihi geriye çevirmek istiyor; hepsi bu.

Goethe "cahiller akıllı insanların bin yıl önce yanıtladığı soruları sorarlar" demişti!

https://www.sozcu.com.tr/2014/yazarlar/soner-yalcin/osmanli-osmanlicaya-karsiydi-672728/

--
AltNot
--
a45UyF587661
-   -   -   -   -   -   -   -   -
Insan toplulugu kadin ve erkek denilen iki cins insandan murekkeptir.
Kabil midir ki bu kutlenin bir parcasini ilerletelim otekini ihmal edelim de kutlenin butunlugu ilerleyebilsin?
Mumkun mudur ki bir cismin yarisi topraga zincirlerle bagli kaldikca oteki kismi goklere yukselebilsin?

Gazi Mustafa Kemal ATATURK

-   -   -   -   -   -   -   -   -
JEAN MESLIER : SAGDUYU TANRISIZLIGIN ILMIHALI

43. NE ALLAH INSAN ICIN YAPILMISTIR NE INSAN ALLAH ICIN

Eger Allah sonsuz ise, Allah insan icin yapilmistir demek, insan karincalar icin yapilmistir demekten daha abestir. Bir bahcenin karincalari, bahcivanin amacina, arzularina, projelerine uygun olarak hareket etseler, bahcivanin fikrine gore hareket etmis olurlar mi? Karincalar, Versay parkinin kendileri icin yapilmis oldugunu ve gorkemli bir hukumdarin comertliginin bu parki olusturmasinin ancak kendilerini mukemmel bir sekilde yerlestirmek amacina yonelik oldugunu ileri surseler, bu karincalar yanilmamis olurlar mi? Insana gore cok kucuk bir bocek ne kadar asagidaysa, Allah'a gore insan, ondan bin kat daha asagi bir yerde kalir. Dolayisiyla teolojinin aciklamasina gore, ozellikle tanrisalligin sifat ve amaciyla ilgilenen teoloji, yani ilahiyat, deliliklerin en tam olani, deliliklerin en buyugudur.
-   -   -   -   -   -   -   -   -
Gecmis siliniyor, silindigi unutuluyor, yalan gercek oluyordu.

George Orwell1984

-   -   -   -   -   -   -   -   -
Grup eposta komutlari ve adresleri :
Gruba mesaj gondermek icin : ozgur_gundem@yahoogroups.com
Gruba uye olmak icin : ozgur_gundem-subscribe@yahoogroups.com
Gruptan ayrilmak icin : ozgur_gundem-unsubscribe@yahoogroups.com
Grup kurucusuna yazmak icin : ozgur_gundem-owner@yahoogroups.com
Grup Sayfamiz : http://groups.yahoo.com/group/Ozgur_Gundem/
Arzu ederseniz bloguma da goz atabilirsiniz : http://orajpoyraz.blogspot.com/



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder